Kỳ hạn hợp đồng tương lai chỉ số VN30
Kỳ hạn hợp đồng tương lai chỉ số VN30 là tháng đáo hạn của từng hợp đồng đang niêm yết; HNX duy trì đồng thời 4 kỳ hạn ký hiệu F1M, F2M, F1Q, F2Q theo thứ tự thời gian đáo hạn.
Kỳ Hạn Hợp Đồng VN30F1M, VN30F2M, VN30F1Q, VN30F2Q Là Gì
Tại mọi thời điểm có 4 hợp đồng tương lai chỉ số VN30 cùng giao dịch: tháng gần nhất (F1M), tháng kế tiếp (F2M), quý gần nhất (F1Q) và quý kế tiếp (F2Q). Chúng giống nhau về tài sản cơ sở, chỉ khác ngày đáo hạn.
Định nghĩa đầy đủ
Kỳ hạn hợp đồng tương lai chỉ số VN30 là tháng đáo hạn của từng hợp đồng đang niêm yết. HNX duy trì đồng thời 4 kỳ hạn: hai tháng liên tiếp gần nhất và hai tháng cuối quý kế tiếp, ký hiệu F1M, F2M, F1Q, F2Q theo thứ tự thời gian đáo hạn.
Lưu ý rủi ro: Nội dung mang tính giáo dục, không phải tư vấn đầu tư và không gợi ý giao dịch kỳ hạn nào. Hợp đồng tương lai dùng đòn bẩy nên lãi và lỗ đều bị khuếch đại.
Những điều cần nhớ
- HNX niêm yết đồng thời 4 kỳ hạn hợp đồng tương lai chỉ số VN30
- Ngày đáo hạn là ngày thứ Năm thứ ba của tháng đáo hạn
- F1M, F2M, F1Q, F2Q là ký hiệu tương đối; mã hợp đồng theo chuẩn KRX là mã cố định của từng hợp đồng
- Các kỳ hạn có giá khác nhau vì basis khác nhau theo thời gian còn lại tới đáo hạn
Bốn kỳ hạn và cách đặt tên
Tất cả hợp đồng tương lai chỉ số VN30 dùng chung một tài sản cơ sở — chỉ số VN30 — cùng hệ số nhân, cùng bước giá. Thứ duy nhất khác nhau giữa chúng là tháng đáo hạn. Để người giao dịch dễ gọi tên, thị trường dùng ký hiệu tương đối theo "độ gần" của ngày đáo hạn:
| Ký hiệu | Tên đầy đủ | Ý nghĩa | Tháng đáo hạn |
|---|---|---|---|
| VN30F1M | Hợp đồng tháng gần nhất | Hợp đồng đáo hạn sớm nhất | Tháng hiện tại (hoặc tháng sau nếu đã qua ngày đáo hạn) |
| VN30F2M | Hợp đồng tháng kế tiếp | Đáo hạn ngay sau F1M | Tháng liền sau F1M |
| VN30F1Q | Hợp đồng quý gần nhất | Tháng cuối quý gần nhất sau F2M | Tháng 3, 6, 9 hoặc 12 |
| VN30F2Q | Hợp đồng quý kế tiếp | Tháng cuối quý tiếp theo sau F1Q | Tháng 3, 6, 9 hoặc 12 |
Ký tự "M" (month) chỉ kỳ hạn tháng, "Q" (quarter) chỉ kỳ hạn quý; số 1, 2 chỉ thứ tự gần hay xa. Bài VN30F1M là gì phân tích riêng hợp đồng tháng gần nhất — kỳ hạn được giao dịch nhiều nhất.
Khi F1M đáo hạn, các kỳ hạn "dịch chuyển" thế nào
Ký hiệu F1M không gắn cố định với một hợp đồng. Sau mỗi ngày đáo hạn, hợp đồng cũ ngừng giao dịch và các nhãn dịch lên một bậc:
- Hợp đồng đang là F2M trở thành F1M mới.
- Một hợp đồng tháng mới được niêm yết để làm F2M.
- Khi hợp đồng quý gần nhất trở thành F2M, nhóm quý cũng dịch chuyển: F2Q cũ trở thành F1Q, và một hợp đồng quý mới được niêm yết làm F2Q.
Ví dụ minh họa: sau ngày đáo hạn tháng 9, hợp đồng tháng 10 trở thành F1M, hợp đồng tháng 11 trở thành F2M; hợp đồng tháng 12 và tháng 3 năm sau là F1Q và F2Q. Đến khi hợp đồng tháng 10 đáo hạn, tháng 11 thành F1M, tháng 12 thành F2M, còn F1Q, F2Q chuyển sang tháng 3 và tháng 6 năm sau.
| Thời điểm (minh họa) | F1M | F2M | F1Q | F2Q |
|---|---|---|---|---|
| Sau đáo hạn tháng 9 | Tháng 10 | Tháng 11 | Tháng 12 | Tháng 3 năm sau |
| Sau đáo hạn tháng 10 | Tháng 11 | Tháng 12 | Tháng 3 năm sau | Tháng 6 năm sau |
| Sau đáo hạn tháng 11 | Tháng 12 | Tháng 1 năm sau | Tháng 3 năm sau | Tháng 6 năm sau |
Bảng minh họa quy tắc dịch chuyển; lịch niêm yết thực tế theo công bố của HNX.
Mã hợp đồng KRX và ký hiệu F1M/F2M
Từ khi HNX chuyển sang hệ thống giao dịch theo chuẩn KRX, mỗi hợp đồng có một mã cố định từ lúc niêm yết tới lúc đáo hạn — mã này mã hóa loại sản phẩm, năm và tháng đáo hạn. Chi tiết cấu trúc mã có trong bài mã hợp đồng KRX.
Hai hệ thống tên gọi tồn tại song song vì phục vụ hai mục đích khác nhau:
- Mã KRX trả lời câu hỏi "đây là hợp đồng nào" — cố định, không đổi khi thời gian trôi.
- Ký hiệu F1M/F2M trả lời câu hỏi "hợp đồng này gần hay xa đáo hạn" — tương đối, đổi sau mỗi kỳ đáo hạn.
Hệ quả thực tế: khi đặt lệnh hoặc tra dữ liệu lịch sử, cần biết ứng dụng đang dùng loại tên nào. Chuỗi dữ liệu "VN30F1M" nhiều năm thực chất là nhiều hợp đồng khác nhau nối lại, mỗi đoạn là một mã KRX.
Giá các kỳ hạn khác nhau vì sao
Dù cùng tài sản cơ sở, bốn kỳ hạn thường có giá khác nhau tại cùng một thời điểm. Nguyên nhân chính là basis — chênh lệch giữa giá hợp đồng và chỉ số cơ sở — phụ thuộc thời gian còn lại tới đáo hạn:
- Chi phí nắm giữ: về lý thuyết, giá hợp lý của hợp đồng xa phản ánh lãi suất trong khoảng thời gian dài hơn.
- Cổ tức kỳ vọng: các cổ phiếu trong rổ VN30 trả cổ tức trước ngày đáo hạn làm giảm giá hợp lý của hợp đồng tương ứng.
- Cung cầu và thanh khoản: kỳ hạn xa ít người giao dịch hơn, giá có thể lệch khỏi mức hợp lý nhiều hơn.
Ví dụ minh họa (số giả định): cùng lúc chỉ số VN30 ở 1.300 điểm, F1M có thể giao dịch ở 1.302, F2M ở 1.305. Khoảng chênh 3 điểm giữa hai kỳ hạn là thông tin mà người thực hiện rollover cần tính tới, vì nó ảnh hưởng chi phí chuyển vị thế sang kỳ hạn mới. Bài so sánh chi phí round-trip theo kỳ hạn hợp đồng phân tích thêm khía cạnh chi phí.
Thuật ngữ liên quan
- Hợp đồng tương lai là gì — khái niệm nền của cả bốn kỳ hạn.
- VN30F1M là gì — kỳ hạn tháng gần nhất.
- Mã hợp đồng KRX — mã cố định của từng hợp đồng.
- Ngày đáo hạn và rollover — thời điểm các kỳ hạn dịch chuyển.
- Basis — lý do giá các kỳ hạn khác nhau.
Danh sách đầy đủ ở trang thuật ngữ phái sinh.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao có 4 hợp đồng VN30 giao dịch cùng lúc?
Niêm yết nhiều kỳ hạn cho phép người tham gia chọn khoảng thời gian phù hợp với mục đích: giao dịch ngắn hạn thường dùng kỳ hạn gần, còn nhu cầu phòng ngừa rủi ro dài hơn có thể dùng kỳ hạn quý để hạn chế số lần chuyển vị thế. Bốn kỳ hạn giống nhau về tài sản cơ sở, chỉ khác ngày đáo hạn.
Hợp đồng quý VN30 đáo hạn tháng nào?
Hợp đồng quý đáo hạn vào tháng cuối quý, tức tháng 3, 6, 9 hoặc 12. F1Q là hợp đồng tháng cuối quý gần nhất nằm sau F2M, còn F2Q là hợp đồng tháng cuối quý tiếp theo. Ngày đáo hạn cụ thể trong tháng theo quy định của HNX, cần tra cứu đặc tả hiện hành.
Người mới nên theo dõi hợp đồng nào?
Bài viết không đưa lựa chọn thay người đọc. Về mặt quan sát thị trường, VN30F1M thường có khối lượng giao dịch và vị thế mở lớn nhất, nên là kỳ hạn được nhắc tới nhiều nhất trong tin tức và dữ liệu. Các kỳ hạn còn lại vẫn giao dịch bình thường nhưng thanh khoản thường thấp hơn.
VN30F1M "đổi mã" sau đáo hạn thế nào?
Ký hiệu F1M chuyển sang hợp đồng tháng kế tiếp ngay sau ngày đáo hạn, còn mã KRX của mỗi hợp đồng thì không đổi. Nói cách khác, hợp đồng thật không đổi tên; chỉ nhãn "tháng gần nhất" được gắn cho một hợp đồng khác. Vì vậy chuỗi dữ liệu F1M dài hạn là nhiều hợp đồng nối lại.
Giá VN30F2M khác VN30F1M vì sao?
Vì hai hợp đồng có thời gian còn lại tới đáo hạn khác nhau, nên basis so với chỉ số VN30 cũng khác nhau. Chênh lệch chịu ảnh hưởng của lãi suất, cổ tức kỳ vọng của các cổ phiếu trong rổ và cung cầu của từng kỳ hạn. Khi F1M tới gần đáo hạn, giá của nó hội tụ dần về chỉ số.
Nguồn tham khảo
- HNX – Đặc tả hợp đồng tương lai chỉ số VN30 (tháng đáo hạn, ngày đáo hạn) – hnx.vn – truy cập 25/09/2026
- HNX – Thông báo mã hợp đồng theo hệ thống giao dịch KRX – hnx.vn – truy cập 25/09/2026
Giá trong ví dụ là số giả định minh họa, không phải giá thị trường thật.
Lưu ý rủi ro: Bài viết giải thích cách đặt tên kỳ hạn, không gợi ý kỳ hạn nào để giao dịch. Chứng khoán phái sinh dùng đòn bẩy — lãi và lỗ đều được khuếch đại.
Mỗi kỳ đáo hạn đều có thay đổi đáng chú ý — đăng ký bản tin Stockup để nhận nhắc lịch đáo hạn VN30.