Khối lượng VN30F1M ngày đáo hạn không cao như thường nghĩ: trên 34 kỳ đáo hạn 2024 → 15/10/2026, khối lượng phiên đáo hạn bằng trung vị 0,87 lần trung vị 20 phiên trước, so với 0,99 ở các phiên cách đáo hạn 6–10 phiên.
Định nghĩa đầy đủ
Khối lượng theo số phiên tới đáo hạn là khối lượng tương đối của chuỗi VN30F1M (khối lượng phiên chia trung vị 20 phiên trước) xếp theo khoảng cách tới ngày đáo hạn của hợp đồng đang là tháng gần nhất: 0 là phiên đáo hạn, 1 là phiên liền trước, và tiếp tục.
Lưu ý rủi ro: Nội dung mang tính giáo dục về vi cấu trúc thị trường, không phải tư vấn đầu tư. Bài mô tả khối lượng các kỳ đáo hạn đã qua, không gợi ý giao dịch quanh ngày đáo hạn. Hợp đồng tương lai dùng đòn bẩy nên lãi và lỗ đều bị khuếch đại.
Những điều cần nhớ
- Mẫu: 34 kỳ đáo hạn đã qua, từ 2024 tới phiên 15/10/2026
- Khối lượng tương đối trung vị ở phiên đáo hạn: 0,87; phiên liền trước 1,03; hai phiên trước 1,01
- Ở phiên cách đáo hạn 5 phiên: 1,04; cách 10 phiên: 0,94
- Chỉ 3,0% phiên đáo hạn có khối lượng từ 1,5 lần trung vị 20 phiên trở lên
- Hợp đồng
41I1GB000tại phiên 12/11/2026 còn 5 phiên tới đáo hạn dự kiến 19/11/2026
Dữ liệu tính đến phiên 12/11/2026; số đo phiên bản ms-v3, đã đối soát cuối ngày; ngày đáo hạn của 41I1GB000 lấy từ dữ liệu basis pos-v1 (expiry_date). Bài đăng trước phiên đáo hạn 19/11/2026 nên không có số của kỳ này.
Đếm phiên tới đáo hạn
VN30F1M là chuỗi hợp đồng tháng gần nhất. Hợp đồng tháng gần nhất đáo hạn vào thứ Năm thứ ba của tháng; phiên liền sau, chuỗi chuyển sang hợp đồng tháng kế tiếp — quá trình gọi là ngày đáo hạn và rollover. Với mỗi hợp đồng đã đáo hạn trong mẫu, phiên cuối cùng của nó trong chuỗi là phiên đáo hạn (khoảng cách 0), phiên trước đó là 1, và cứ thế lùi lại.
Khối lượng mỗi phiên được chuẩn hóa thành khối lượng tương đối: chia trung vị khối lượng 20 phiên liền trước của chuỗi. Chuẩn hóa giúp so các kỳ đáo hạn ở những giai đoạn có mức khối lượng nền khác nhau.
Ví dụ minh họa: phiên đáo hạn khớp 180.000 hợp đồng, trung vị 20 phiên trước là 200.000: khối lượng tương đối 0,9. Nếu phiên liền trước khớp 210.000 với cùng mốc, khối lượng tương đối của nó là 1,05.
Trung vị theo số phiên tới đáo hạn
| Số phiên tới đáo hạn | Số kỳ | kl_ngay trung vị | Phân vị 25 | Phân vị 75 |
|---|---|---|---|---|
| 10 | 32 | 0,94 | 0,84 | 1,09 |
| 9 | 32 | 0,93 | 0,82 | 1,09 |
| 8 | 32 | 0,94 | 0,85 | 1,09 |
| 7 | 33 | 1,06 | 0,91 | 1,14 |
| 6 | 33 | 1,08 | 0,95 | 1,16 |
| 5 | 33 | 1,04 | 0,96 | 1,18 |
| 4 | 33 | 1,11 | 0,91 | 1,21 |
| 3 | 33 | 0,99 | 0,82 | 1,11 |
| 2 | 33 | 1,01 | 0,86 | 1,16 |
| 1 | 33 | 1,03 | 0,80 | 1,27 |
| 0 | 33 | 0,87 | 0,74 | 0,99 |
| Phiên của 41I1GB000 | Số phiên tới đáo hạn | kl_ngay |
|---|---|---|
| 05/11/2026 | 10 | 0,96 |
| 06/11/2026 | 9 | 1,29 |
| 09/11/2026 | 8 | 1,19 |
| 10/11/2026 | 7 | 1,25 |
| 11/11/2026 | 6 | 1,02 |
| 12/11/2026 | 5 | 1,28 |
Bảng chứa đúng các giá trị đã vẽ trên biểu đồ. Nguồn: Stockup Market Structure (ms-v3), nến công khai đã đối soát cuối ngày; Stockup tự tính.
Trên 34 kỳ đáo hạn từ 2024 tới 15/10/2026, khối lượng tương đối của chuỗi VN30F1M quanh mức 1 trong suốt 10 phiên trước đáo hạn: trung vị 0,94 ở phiên thứ 10, nhích lên 1,04–1,11 ở các phiên thứ 4 tới 7, rồi về 1,01–1,03 ở hai phiên cuối trước đáo hạn. Ngày đáo hạn thì thấp hơn rõ: trung vị 0,87, phân vị 75 chỉ 0,99, tức ba phần tư số kỳ có khối lượng ngày đáo hạn dưới mức thường. Thấp nhất là 0,50 lần, cao nhất 1,53 lần; chỉ khoảng 3% số kỳ có phiên đáo hạn đạt ngưỡng 1,5.
Vì sao khối lượng chuỗi không tăng ở ngày đáo hạn
Trực giác thường cho rằng ngày đáo hạn đông vì nhiều người đóng vị thế. Số liệu của chuỗi tháng gần nhất cho thấy điều khác, và có lý do cơ chế:
- Vị thế được chuyển sớm. Nhiều nhà đầu tư chuyển vị thế sang hợp đồng tháng sau trong các phiên trước đáo hạn, nên khối lượng dịch dần sang hợp đồng mới trước khi hợp đồng cũ hết hạn. Diễn biến open interest của các kỳ hạn quanh đáo hạn có ở bài OI bốn kỳ hạn quanh ngày đáo hạn.
- Chuỗi chỉ đếm một hợp đồng. Khối lượng của chuỗi VN30F1M ở phiên đáo hạn là khối lượng của hợp đồng sắp hết hạn, không gồm khối lượng hợp đồng tháng sau giao dịch cùng phiên.
- Khối lượng dồn về cuối phiên. Phần lớn hoạt động đặc trưng của ngày đáo hạn tập trung ở lần khớp đóng cửa, nơi xác định giá thanh toán cuối cùng — chủ đề của một bài riêng trong loạt bài.
Hợp đồng 41I1GB000 tới 12/11/2026
Các chấm trên biểu đồ là khối lượng tương đối của 41I1GB000 ở những phiên đã có dữ liệu trong cửa sổ 10 phiên trước đáo hạn. Tại phiên 12/11/2026, hợp đồng còn 5 phiên tới ngày đáo hạn dự kiến 19/11/2026; khối lượng tương đối phiên đó là 1,28. Trong 6 phiên đã có của khoảng 10 phiên trước đáo hạn, 41I1GB000 nằm trên trung vị lịch sử ở hầu hết các phiên, cao nhất 1,29 ngày 06/11/2026. Kỳ này vì vậy đang đông hơn một kỳ điển hình ở cùng giai đoạn. Phiên đáo hạn 19/11/2026 nằm sau mốc dữ liệu của bài, nên chưa có số.
Phiên đáo hạn 19/11 và phiên đầu của hợp đồng tháng 12 diễn ra sau mốc dữ liệu của bài; chúng chỉ được nhắc ở đây bằng lời, không có số.
Giới hạn
- 34 kỳ là mẫu nhỏ. Ở mỗi khoảng cách chỉ có khoảng 34 giá trị; trung vị dao động khá mạnh khi thêm hoặc bớt một kỳ.
- Mốc 20 phiên đi xuyên kỳ roll. Mốc của phiên đáo hạn gồm phiên của hai hợp đồng liên tiếp; với khối lượng chuỗi tháng gần nhất, điều này thường không gây bước nhảy lớn.
- Không tính hợp đồng tháng sau. Muốn đo tổng hoạt động của thị trường quanh đáo hạn cần cộng khối lượng mọi kỳ hạn.
- Không phải mùa vụ giá. Bài nói về khối lượng; diễn biến giá quanh đáo hạn ở bài kiểm định mùa vụ quanh ngày đáo hạn, biến động theo số phiên tới đáo hạn ở bài biến động, loại phiên theo số phiên tới đáo hạn.
Câu hỏi thường gặp
Khối lượng VN30F1M có tăng vào ngày đáo hạn không?
Không, xét theo khối lượng tương đối của chuỗi tháng gần nhất. Trên 34 kỳ đáo hạn đã qua, phiên đáo hạn có khối lượng trung vị 0,87 lần trung vị 20 phiên trước, thấp hơn mức 0,99 của các phiên cách đáo hạn 6–10 phiên.
Vì sao khối lượng ngày đáo hạn không cao?
Vì nhiều vị thế đã được chuyển sang hợp đồng tháng sau trong các phiên trước, và chuỗi VN30F1M chỉ đếm khối lượng của hợp đồng sắp đáo hạn. Hoạt động đặc trưng của ngày đáo hạn dồn vào lần khớp đóng cửa, nơi xác định giá thanh toán cuối cùng.
Khối lượng các phiên ngay trước đáo hạn thế nào?
Phiên liền trước đáo hạn có khối lượng tương đối trung vị 1,03, hai phiên trước là 1,01. Các giá trị dao động quanh 1, tức gần mức thường lệ; mẫu 34 kỳ không đủ để khẳng định một khác biệt nhỏ giữa các phiên này.
Khi nào hợp đồng 41I1GB000 đáo hạn?
Theo dữ liệu basis của Stockup (expiry_date), hợp đồng 41I1GB000 đáo hạn ngày 19/11/2026, thứ Năm thứ ba của tháng. Tại phiên 12/11/2026 còn 5 phiên tới đáo hạn. Ngày đáo hạn chính thức cần đối chiếu thông báo của HNX.
Có phiên đáo hạn nào khối lượng rất cao không?
Có, nhưng hiếm: chỉ 3,0% phiên đáo hạn trong mẫu có khối lượng từ 1,5 lần trung vị 20 phiên trước. Khối lượng tương đối của phiên đáo hạn dao động từ 0,50 tới 1,53.
Khối lượng tháng sau có được tính không?
Không. Chuỗi VN30F1M tại mỗi phiên chỉ là một hợp đồng: hợp đồng tháng gần nhất. Ở phiên đáo hạn, đó là hợp đồng sắp hết hạn. Khối lượng của hợp đồng tháng sau, dù có thể tăng mạnh trong những phiên này, nằm ở chuỗi khác.
Nguồn tham khảo
- HNX – Đặc tả hợp đồng tương lai chỉ số VN30: ngày giao dịch cuối cùng, ngày đáo hạn – hnx.vn – truy cập 12/11/2026
- VSDC – Thanh toán hợp đồng tương lai khi đáo hạn – vsdc.vn – truy cập 12/11/2026
- Dữ liệu thị trường: Stockup Market Structure (
ms-v3) nến ngày và Positioning (pos-v1) ngày đáo hạn, đã đối soát cuối ngày; khối lượng tương đối do Stockup tính
Quy tắc ngày đáo hạn là thông tin theo đặc tả hợp đồng, rà soát định kỳ 6 tháng; số liệu gắn với mốc 12/11/2026.
Lưu ý rủi ro: Bài viết mô tả khối lượng các kỳ đáo hạn đã qua, không gợi ý giao dịch hay chuyển vị thế vào thời điểm nào. Chứng khoán phái sinh dùng đòn bẩy — lãi và lỗ đều được khuếch đại.
Mỗi tháng một lần đáo hạn — đăng ký bản tin Stockup để nhận số đo của từng kỳ.
