Khối Lượng Khớp Lệnh Phái Sinh Tính Thế Nào?

Khối lượng khớp lệnh phái sinh đếm số hợp đồng được khớp, mỗi lần khớp tính một lần dù có hai bên. Phiên 06/11/2026, 41I1GB000 khớp 223.599 hợp đồng; nhân giá đóng cửa và hệ số nhân 100.000 đồng ra giá trị ước tính 41,32 nghìn tỷ đồng.

Định nghĩa đầy đủ

Khối lượng khớp lệnh của hợp đồng tương lai là tổng số hợp đồng được khớp trong một khoảng thời gian. Mỗi lần khớp ghép một bên mua với một bên bán và được đếm một lần theo số hợp đồng của lần khớp đó, không nhân đôi cho hai bên. Giá trị giao dịch bằng khối lượng nhân giá nhân hệ số nhân.

Lưu ý rủi ro: Nội dung mang tính giáo dục về cơ chế thị trường, không phải tư vấn đầu tư. Hợp đồng tương lai dùng đòn bẩy nên lãi và lỗ đều bị khuếch đại; hệ số nhân và quy chế giao dịch cần đối chiếu văn bản hiện hành.

Những điều cần nhớ

• Đơn vị của khối lượng là hợp đồng; một lần khớp 5 hợp đồng làm khối lượng tăng 5, không phải 10
• Phiên 06/11/2026: 223.599 hợp đồng, giá đóng cửa 1.847,8 điểm
• Giá trị ước tính phiên đó: 223.599 × 1.847,8 × 100.000 đồng ≈ 41,32 nghìn tỷ đồng
• Trung vị 20 phiên tới 12/11/2026: 190.343 hợp đồng, 35,66 nghìn tỷ đồng
• Nến 1 phút cuối phiên, đã gộp lệnh ATC, chiếm 3,2% khối lượng phiên 06/11/2026

Dữ liệu tính đến phiên 12/11/2026; số đo phiên bản ms-v3, đã đối soát cuối ngày; phiên minh họa: 06/11/2026, hợp đồng 41I1GB000, tức VN30F1M trong giai đoạn này. Giá trị giao dịch do Stockup ước tính từ khối lượng và giá đóng cửa công khai.

Một lần khớp, đếm một lần

Mỗi giao dịch có hai phía, người mua và người bán, nên dễ nghĩ một hợp đồng được đếm hai lần. Thực tế không phải vậy. Khối lượng đếm số hợp đồng đã được chuyển giao qua một lần khớp, không đếm số người tham gia.

Ví dụ minh họa: nhà đầu tư A đặt mua 10 hợp đồng, nhà đầu tư B đặt bán 4 hợp đồng và C đặt bán 6 hợp đồng ở cùng mức giá. Lệnh của A khớp hai lần, 4 hợp đồng với B và 6 hợp đồng với C. Khối lượng tăng 4 + 6 = 10 hợp đồng. Không có con số 20 nào xuất hiện, dù có ba người cùng giao dịch.

Hệ quả cho người đọc dữ liệu:

• Khối lượng không phải số người giao dịch. Mười lần khớp 1 hợp đồng và một lần khớp 10 hợp đồng cho cùng khối lượng.
• Khối lượng không phân biệt mở hay đóng vị thế. Cùng 10 hợp đồng có thể là hai người mở vị thế mới, hai người đóng vị thế cũ, hoặc một người mở và một người đóng.
• Khối lượng của bên mua luôn bằng bên bán. Cụm "mua nhiều hơn bán" thực ra nói về bên chủ động khớp, một khái niệm cần dữ liệu từng lệnh khớp.

Khối lượng, giá trị và open interest

Ba con số thường xuất hiện cạnh nhau trên bảng thống kê phái sinh nhưng đo ba thứ khác nhau.

Giá trị giao dịch (đồng) = khối lượng (hợp đồng) × giá (điểm) × hệ số nhân (đồng/điểm)
Với VN30F1M, hệ số nhân 100.000 đồng/điểm

Ví dụ minh họa: 1.000 hợp đồng khớp ở giá 1.850 điểm có giá trị danh nghĩa 1.000 × 1.850 × 100.000 = 185 tỷ đồng. Con số này là quy mô danh nghĩa của các hợp đồng được giao dịch, không phải số tiền thực chuyển giữa hai bên: người giao dịch chỉ nộp ký quỹ, còn lãi lỗ được thanh toán hằng ngày theo chênh lệch giá.

Giá trị trong bài là ước tính vì dùng giá đóng cửa thay cho giá từng lần khớp, nên có thể lệch nhẹ số chính thức. Open interest thì không suy ra được từ khối lượng: hai phiên cùng khối lượng có thể làm open interest tăng hoặc giảm tùy tỉ lệ vị thế mở mới và vị thế được đóng. Bước giá, hệ số nhân và giới hạn vị thế được giải thích ở bài bước giá, đơn vị giao dịch, hệ số nhân.

Khớp liên tục, khớp định kỳ, thỏa thuận: cái nào vào nến

Khối lượng của một phiên đến từ nhiều phương thức. Hiểu nến chứa phương thức nào giúp tránh so sánh lệch giữa các nguồn số.

Khớp lệnh liên tục chiếm phần lớn thời gian phiên. Mỗi lần khớp tạo một bản ghi giá và khối lượng; nến 1 phút cộng khối lượng của mọi lần khớp trong phút đó.

Khớp lệnh định kỳ mở cửa (ATO) và đóng cửa (ATC) gom lệnh trong một khoảng thời gian rồi khớp tại một mức giá duy nhất. Trong dữ liệu nến của Stockup, lệnh khớp mở cửa nằm sẵn trong nến 09:00, còn lệnh ATC được gộp vào nến cuối của phiên (nến 14:29 ở khung 1 phút, có thời điểm sẵn có 14:46). Vì vậy nến cuối phiên thường đông hơn hẳn các nến liền trước. Cơ chế hai phương thức được trình bày ở bài khớp lệnh định kỳ và liên tục VN30F1M.

Giao dịch thỏa thuận không đi qua sổ lệnh và được thống kê riêng — xem giao dịch thỏa thuận trên thị trường phái sinh. Khi so khối lượng giữa các nguồn, cần biết nguồn đó cộng hay tách phần thỏa thuận.

Nến được dựng từ từng lệnh khớp theo quy trình ở bài cách tạo nến từ dữ liệu tick VN30F1M. Một phép kiểm đơn giản: cộng khối lượng mọi nến 1 phút trong phiên phải ra đúng khối lượng nến ngày. Với phiên 06/11/2026, tổng 240 nến 1 phút là 223.599 hợp đồng — khớp với nến ngày.

Dữ liệu thật: 20 phiên tới 12/11/2026

Trong 20 phiên của 41I1GB000 tới 12/11/2026, khối lượng ngày dao động từ 138.045 hợp đồng (30/10) tới 257.128 hợp đồng, trung vị 190.343 hợp đồng. Phiên 06/11/2026 khớp 223.599 hợp đồng ở giá đóng cửa 1.847,8, tức giá trị ước tính khoảng 41,32 nghìn tỷ đồng theo công thức khối lượng × giá × 100.000. Tổng 240 nến 1 phút của phiên đó đúng bằng khối lượng nến ngày: hai khung đếm cùng một lượng hợp đồng.

Bảng chứa đúng các giá trị đã vẽ trên biểu đồ. Nguồn: Stockup Market Structure (ms-v3), nến công khai đã đối soát cuối ngày; Stockup tự tính.

Cột khối lượng và đường giá trị ước tính đi gần như song song, vì giá chỉ dao động vài phần trăm trong 20 phiên trong khi khối lượng đổi gần gấp đôi giữa phiên vắng nhất và phiên đông nhất. Khi giá ổn định, giá trị giao dịch chủ yếu phản ánh khối lượng; khi giá đổi mạnh qua nhiều tháng, hai thước đo sẽ tách nhau và cần ghi rõ đang dùng thước đo nào.

Những lỗi đếm thường gặp

• Cộng hai bên. Nhân đôi khối lượng vì nghĩ mỗi giao dịch có người mua và người bán.
• Trộn hai hợp đồng. Quanh ngày đáo hạn, hợp đồng sắp đáo hạn và hợp đồng kế tiếp cùng có khối lượng. Chuỗi VN30F1M chỉ lấy hợp đồng tháng gần nhất, nên khối lượng chuỗi không phải tổng khối lượng của cả thị trường phái sinh chỉ số.
• Dùng giá trị như số tiền thật. Giá trị giao dịch là quy mô danh nghĩa; tiền thực sự luân chuyển là ký quỹ và lãi lỗ hằng ngày.
• So khối lượng giữa các giai đoạn bằng số tuyệt đối. Khối lượng nền thay đổi theo thời gian; so với mức bình thường của chính nó bằng khối lượng tương đối cho kết luận ổn định hơn.

Câu hỏi thường gặp

Khối lượng phái sinh có tính cả bên mua và bên bán không?

Không. Mỗi lần khớp được đếm một lần theo số hợp đồng của lần khớp đó. Một lần khớp 5 hợp đồng giữa một người mua và một người bán làm khối lượng tăng 5. Vì vậy khối lượng của phía mua luôn bằng khối lượng của phía bán; hai con số chỉ khác nhau khi nói về bên chủ động khớp lệnh, một khái niệm khác.

Giá trị giao dịch VN30F1M tính thế nào?

Giá trị giao dịch bằng khối lượng nhân giá nhân hệ số nhân 100.000 đồng mỗi điểm. Ví dụ 1.000 hợp đồng ở giá 1.850 điểm có giá trị danh nghĩa 185 tỷ đồng. Số chính thức tính theo giá từng lần khớp; nhân với giá đóng cửa chỉ cho giá trị ước tính, thường lệch nhẹ so với số công bố.

Khối lượng khác open interest ra sao?

Khối lượng đếm số hợp đồng được khớp trong phiên; open interest đếm số vị thế còn mở ở cuối phiên. Một phiên rất đông có thể làm open interest giảm nếu phần lớn giao dịch là đóng vị thế. Không thể suy ra open interest từ khối lượng, và ngược lại.

Khối lượng thỏa thuận có nằm trong nến không?

Giao dịch thỏa thuận không đi qua sổ lệnh và được thống kê riêng với khối lượng khớp lệnh. Nến dựng từ các lần khớp trên sổ lệnh vì vậy phản ánh phần khớp lệnh. Khi đối chiếu với số liệu sở giao dịch, cần xem bảng thống kê đang cộng hay tách khối lượng thỏa thuận.

Khối lượng ATC tính vào nến nào?

Trong dữ liệu nến của Stockup, lệnh ATC được gộp vào nến cuối phiên (14:29 ở khung 1 phút, 14:25 ở khung 5 phút), còn lệnh khớp mở cửa nằm trong nến 09:00. Không có nến ATO hay ATC riêng, nên hai nến này thường đông hơn các nến lân cận.

Vì sao số khối lượng giữa các nguồn có thể lệch?

Các nguồn khác nhau ở cách gộp phiên định kỳ, ở việc cộng hay tách giao dịch thỏa thuận và ở chuỗi hợp đồng được chọn quanh ngày đáo hạn. Lệch nhỏ là bình thường; cần biết nguồn mình dùng theo quy ước nào và dùng nhất quán một nguồn.

Nguồn tham khảo

• HNX – Đặc tả hợp đồng tương lai chỉ số VN30 (hệ số nhân, bước giá) – hnx.vn – truy cập 12/11/2026
• HNX – Quy chế giao dịch chứng khoán phái sinh (phương thức khớp lệnh, giao dịch thỏa thuận) – hnx.vn – truy cập 12/11/2026
• Dữ liệu thị trường: Stockup Market Structure (ms-v3), nến ngày và nến 1 phút công khai đã đối soát cuối ngày; giá trị giao dịch do Stockup ước tính

Hệ số nhân 100.000 đồng/điểm và quy chế phương thức giao dịch là thông tin thay đổi theo văn bản, được rà soát định kỳ 6 tháng; số liệu gắn với mốc dữ liệu 12/11/2026.

---

Lưu ý rủi ro: Bài viết giải thích cách đếm số liệu thị trường, không gợi ý hành động giao dịch nào dựa trên khối lượng. Chứng khoán phái sinh dùng đòn bẩy — lãi và lỗ đều được khuếch đại.

Đọc đúng một con số khối lượng trước khi so sánh — nhận các bài cơ chế mới qua bản tin Stockup.