Tần suất phiên khối lượng đột biến của VN30F1M thấp: trên 687 phiên tới 12/11/2026, chỉ 43 phiên (6,3%) có khối lượng từ 1,5 lần trung vị 20 phiên trước trở lên, và 6 phiên (0,9%) từ 2 lần.
Định nghĩa đầy đủ
Phiên khối lượng đột biến, theo quy ước của loạt bài, là phiên có khối lượng khớp lệnh từ 1,5 lần trung vị khối lượng của 20 phiên liền trước trở lên. Tần suất là tỉ lệ số phiên như vậy trên tổng số phiên có đủ 20 phiên trước để tính mốc.
Lưu ý rủi ro: Nội dung mang tính giáo dục về phương pháp kiểm định, không phải tư vấn đầu tư. Bài đếm sự kiện đã xảy ra, không đánh giá kết quả của bất kỳ cách giao dịch nào. Hợp đồng tương lai dùng đòn bẩy nên lãi và lỗ đều bị khuếch đại.
Những điều cần nhớ
- Mẫu: 687 phiên VN30F1M từ 30/01/2024 tới 12/11/2026
- 43 phiên (6,3%) có khối lượng ≥ 1,5 lần trung vị 20 phiên trước
- Chỉ 6 phiên (0,9%) đạt từ 2 lần trở lên
- Trung vị của tỉ số là 0,99; 90% số phiên nằm dưới 1,37
- Phiên cao nhất mẫu: 09/04/2025, gấp 3,41 lần trung vị 20 phiên trước
Dữ liệu tính đến phiên 12/11/2026; số đo phiên bản ms-v3, đã đối soát cuối ngày; khối lượng trước 14/09/2026 dựng từ nến nhà cung cấp. Tỉ số do Stockup tính từ nến ngày công khai.
Vì sao cần biết tần suất trước
Một nhận định kiểu "sau phiên khối lượng lớn thì…" chỉ có nghĩa khi biết có bao nhiêu phiên như vậy để quan sát. Nếu sự kiện xảy ra 40 lần trong ba năm, mọi tỉ lệ tính trên 40 lần đó có khoảng dao động rất rộng; vài phiên rơi vào hay rơi ra khỏi nhóm là đủ đổi kết luận. Bài cỡ mẫu và ý nghĩa thống kê trong kiểm định chiến lược giải thích nguyên lý; bài này đo con số cụ thể cho loại sự kiện "phiên khối lượng đột biến" trên VN30F1M.
Tỉ số dùng ở đây là khối lượng tương đối theo ngày: khối lượng phiên chia trung vị 20 phiên trước. Lý do chọn trung vị và cửa sổ 20 phiên có ở bài cách tính khối lượng tương đối.
Phân phối 2024–2026
| Năm | Số phiên | kl_ngay trung vị | ≥ 1,5 (phiên) | ≥ 1,5 (%) | ≥ 2,0 (phiên) |
|---|---|---|---|---|---|
| 2024 | 227 | 0,99 | 12 | 5,3 | 1 |
| 2025 | 247 | 1,02 | 20 | 8,1 | 3 |
| 2026 | 213 | 0,97 | 11 | 5,2 | 2 |
| Toàn mẫu | 687 | 0,99 | 43 | 6,3 | 6 |
Histogram: 0,3–0,4: 1; 0,4–0,5: 3; 0,5–0,6: 8; 0,6–0,7: 34; 0,7–0,8: 69; 0,8–0,9: 126; 0,9–1,0: 113; 1,0–1,1: 111; 1,1–1,2: 85; 1,2–1,3: 47; 1,3–1,4: 27; 1,4–1,5: 20; 1,5–1,6: 16; 1,6–1,7: 11; 1,7–1,8: 4; 1,8–1,9: 4; 1,9–2,0: 2; 2,0–2,1: 1; 2,1–2,2: 2; 2,2–2,3: 1; 2,5–2,6: 1; ≥ 3,1: 1.
Bảng chứa đúng các giá trị đã vẽ trên biểu đồ. Nguồn: Stockup Market Structure (ms-v3), nến công khai đã đối soát cuối ngày; Stockup tự tính.
Phân phối tập trung quanh 1: trung vị 0,99, và 90% số phiên có tỉ số dưới 1,37. Đuôi phải ngắn nhưng có: chỉ 1% số phiên vượt 1,97. Phiên đạt ngưỡng 1,5 chiếm 6,3% (43 phiên); từ 2,0 trở lên chỉ 6 phiên, tức 0,9%. Vì mốc là trung vị 20 phiên trước, một giai đoạn sôi động kéo dài sẽ tự nâng mốc, nên tỉ số ít khi vượt xa 2.
Theo năm
Tách theo năm cho thấy sự kiện không rải đều theo thời gian:
- 2024: 12 trên 227 phiên (5,3%).
- 2025: 20 trên 247 phiên (8,1%).
- 2026 tới 12/11/2026: 11 trên 213 phiên (5,2%).
Năm phiên cao nhất mẫu là 09/04/2025 (3,41); 04/04/2025 (2,53); 08/04/2025 (2,23); 08/03/2024 (2,16); 23/07/2026 (2,12). Ba trong năm phiên cao nhất rơi vào đầu tháng 4/2025, một giai đoạn biến động mạnh, nghĩa là các phiên đột biến lớn nhất không rải đều theo thời gian mà dồn thành cụm.
Hệ quả cho nghiên cứu: một kết luận dựa trên phiên đột biến có thể bị một giai đoạn biến động duy nhất chi phối. Tách kết quả theo giai đoạn, như các bài kiểm định trong loạt bài làm với 2024–2025 và 2026, là cách tối thiểu để thấy điều đó. Bài lọc theo trạng thái làm mẫu nhỏ đi thế nào cho thấy cùng hiện tượng với các bộ lọc khác.
Ngưỡng 1,5 hay 2,0
Hai ngưỡng cho hai bức tranh:
| Ngưỡng | Số phiên | Tỉ lệ | Trung bình mỗi tháng (khoảng 21 phiên) |
|---|---|---|---|
| ≥ 1,5 | 43 | 6,3% | khoảng 1 phiên |
| ≥ 2,0 | 6 | 0,9% | dưới 1 phiên mỗi quý |
Ngưỡng 2,0 cho sự kiện "rõ ràng" hơn nhưng mẫu nhỏ tới mức không tách được theo năm. Ngưỡng 1,5 giữ được vài chục sự kiện. Loạt bài chốt 1,5 trước khi tính mọi kết quả liên quan và không đổi sau khi xem kết quả; bài về đổi ngưỡng sẽ làm rõ kết luận thay đổi thế nào khi ngưỡng dịch đi.
Phiên minh họa trong cửa sổ gần nhất
Phiên 10/11/2026 có tỉ số 1,25. Đó là một trong những phiên đông nhất của cửa sổ 06/11 → 12/11/2026 nhưng vẫn dưới ngưỡng 1,5: cả năm phiên của cửa sổ đều không phải phiên đột biến theo định nghĩa này. Theo năm, tỉ lệ phiên đạt 1,5 là 5,3% năm 2024, 8,1% năm 2025 và 5,2% năm 2026 tới mốc dữ liệu.
Vì sao sự kiện hiếm làm mẫu nhỏ
Ba điều cần nhớ khi làm việc với một sự kiện chỉ chiếm vài phần trăm số phiên:
- Khoảng tin cậy rộng. Với khoảng 40 sự kiện, một tỉ lệ 60% có khoảng tin cậy 95% xấp xỉ từ 45% tới 74%. Nhiều kết luận "rõ ràng" nằm gọn trong khoảng đó.
- Sự kiện đi thành cụm. Phiên đột biến thường xuất hiện gần nhau trong giai đoạn biến động; 40 sự kiện không phải 40 quan sát độc lập.
- Mốc trôi. Sau một chuỗi phiên đông, trung vị 20 phiên tăng theo, nên phiên đông tiếp theo khó vượt ngưỡng hơn.
Câu hỏi thường gặp
Phiên khối lượng đột biến hiếm cỡ nào?
Khá hiếm. Trên 687 phiên VN30F1M tới 12/11/2026, 6,3% số phiên có khối lượng từ 1,5 lần trung vị 20 phiên trước, tức trung bình khoảng một phiên mỗi tháng. Ở ngưỡng 2 lần, tỉ lệ chỉ còn 0,9%.
Năm nào nhiều phiên đột biến nhất?
Trong mẫu, năm 2025 có tỉ lệ cao nhất với 8,1%, so với 5,3% năm 2024 và 5,2% năm 2026 tới 12/11/2026. Các phiên cao nhất tập trung vào một giai đoạn ngắn, nên tỉ lệ theo năm phụ thuộc mạnh vào vài tuần biến động.
Vì sao dùng trung vị thay vì trung bình?
Vì khối lượng ngày lệch phải. Một phiên đông gấp ba sẽ kéo trung bình 20 phiên lên trong cả tháng sau, làm các phiên đông khác khó vượt ngưỡng. Trung vị gần như không bị ảnh hưởng bởi một phiên ngoại lai, nên mốc ổn định hơn.
Ngưỡng 2 thì sao?
Ở ngưỡng 2 lần trung vị, mẫu chỉ còn 6 phiên trong gần ba năm. Số sự kiện quá ít để tách theo năm hoặc đo kết quả phiên sau một cách có ý nghĩa. Ngưỡng cao cho định nghĩa rõ hơn nhưng đổi lại mẫu rất nhỏ.
Mẫu nhỏ ảnh hưởng gì?
Mẫu nhỏ làm khoảng tin cậy của mọi tỉ lệ rộng ra, và làm kết quả nhạy với vài phiên đơn lẻ. Một nhận định dựa trên vài chục phiên đột biến cần ghi rõ cỡ mẫu, số ngày, kết quả tách theo giai đoạn và các phản ví dụ, nếu không rất dễ đọc nhiễu thành quy luật.
Phiên đột biến có theo mùa không?
Mẫu chưa đủ để kết luận về mùa vụ. Các phiên cao nhất rơi vào vài giai đoạn biến động cụ thể, không lặp lại theo tháng cố định. Với khoảng một phiên đột biến mỗi tháng, cần nhiều năm dữ liệu hơn mới đo được một hiệu ứng mùa vụ có ý nghĩa.
Nguồn tham khảo
- HNX – Thống kê giao dịch chứng khoán phái sinh hằng tháng – hnx.vn – truy cập 12/11/2026
- HOSE – Quy tắc xây dựng và quản lý chỉ số VN30 – hsx.vn – truy cập 12/11/2026
- Dữ liệu thị trường: Stockup Market Structure (
ms-v3), nến ngày công khai đã đối soát cuối ngày; tỉ số do Stockup tính
Ngưỡng 1,5 và cửa sổ 20 phiên là quy ước của loạt bài, rà soát định kỳ 6 tháng; số liệu gắn với mốc 12/11/2026.
Lưu ý rủi ro: Bài viết đếm các phiên đã xảy ra, không gợi ý hành động giao dịch nào khi khối lượng tăng đột biến. Chứng khoán phái sinh dùng đòn bẩy — lãi và lỗ đều được khuếch đại.
Biết sự kiện hiếm cỡ nào trước khi đọc kết luận về nó — đăng ký bản tin Stockup để nhận các bài kiểm định kèm cỡ mẫu.
