Mỗi điều kiện trạng thái thêm vào làm mẫu nhỏ đi rất nhanh. Từ 688 phiên VN30F1M 2024–2026: chỉ giữ phiên xu hướng còn 221 phiên; thêm basis z-score vượt ±2 còn 27 phiên; thêm điều kiện tuần đáo hạn chỉ còn 6 phiên, khoảng 2 phiên mỗi năm.
Định nghĩa đầy đủ
Lọc theo trạng thái là chỉ giữ các phiên hoặc nến thỏa một điều kiện về trạng thái thị trường, như loại phiên, mức căng của basis hay vị trí trong chu kỳ đáo hạn. Mỗi điều kiện thêm vào là một lớp của phễu; mẫu còn lại quyết định kết luận kiểm định đáng tin tới đâu.
Lưu ý rủi ro: Nội dung mang tính giáo dục về phương pháp kiểm định, không phải tư vấn đầu tư. Bài đếm số phiên thỏa các điều kiện, không gợi ý vào hay ra lệnh và không đánh giá điều kiện nào có giá trị. Hợp đồng tương lai dùng đòn bẩy nên lãi và lỗ đều bị khuếch đại.
Những điều cần nhớ
- 688 phiên có nhãn session → 221 phiên xu hướng (32,1%)
- Thêm basis_z có giá trị: 210 phiên; thêm basis_stretch HIGH hoặc LOW: 27 phiên (3,9%)
- Thêm điều kiện tuần đáo hạn: 6 phiên (0,9%) — 2 phiên mỗi năm 2024, 2025, 2026
- 27 phiên chia theo hướng × mức căng còn 7, 4, 8 và 8 phiên
- Lớp làm mất nhiều mẫu nhất là basis_stretch: từ 210 xuống 27 phiên
Dữ liệu tính đến phiên 16/10/2026; số đo từ phiên bản ms-v3 và pos-v1, đã đối soát cuối ngày; quy tắc gán nhãn regime-v1.
Phễu bốn lớp trên 688 phiên
Một ý tưởng kiểm định thường bắt đầu bằng câu "chiến lược này chỉ chạy khi…". Mỗi chữ "khi" là một bộ lọc. Bài này dựng một phễu với ba điều kiện trạng thái có thật trong dữ liệu của Stockup, áp lên VN30F1M từ 02/01/2024 tới 16/10/2026:
- Phiên xu hướng: nhãn session là TREND_DAY_UP hoặc TREND_DAY_DOWN, theo quy tắc ở bài phiên xu hướng và phiên đi ngang.
- Basis căng: basis z-score đóng cửa từ +2 trở lên hoặc từ −2 trở xuống — trường basis_stretch là HIGH hoặc LOW. Bước này tách làm hai: trước hết phải có basis_z, sau đó mới xét ngưỡng.
- Tuần đáo hạn: phiên thuộc tuần có ngày đáo hạn của hợp đồng tháng gần.
Nhãn do Stockup áp bảng quy tắc regime-v1 lên số đo ms-v3 và pos-v1; ngưỡng là giá trị khởi điểm, chưa hiệu chỉnh; nhãn mô tả trạng thái, không phải gợi ý vào ra lệnh. Ba điều kiện được chọn để minh họa cách phễu hoạt động, không phải một chiến lược được đề xuất.
| Bước lọc | Số phiên | % mẫu ban đầu | 2024 | 2025 | 2026 |
|---|---|---|---|---|---|
| Mọi phiên có nhãn session | 688 | 100,0% | 247 | 247 | 194 |
| Phiên xu hướng (TREND_DAY_*) | 221 | 32,1% | 81 | 88 | 52 |
| … có basis_z | 210 | 30,5% | 73 | 86 | 51 |
| … basis_stretch HIGH hoặc LOW | 27 | 3,9% | 7 | 14 | 6 |
| … trong tuần đáo hạn | 6 | 0,9% | 2 | 2 | 2 |
Mỗi dòng thêm một điều kiện lên dòng trên. "% mẫu ban đầu" tính trên 688 phiên có nhãn session.
Lớp nào làm mất nhiều mẫu nhất
- Lớp 1, loại phiên: 688 → 221, mất 67,9%. Phiên xu hướng chỉ chiếm khoảng một phần ba, như bài phân bố loại phiên VN30F1M 2024–2026 đã đo.
- Bước phụ, có basis_z: 221 → 210, mất 11 phiên. Bảy phiên tháng 1/2024 chưa đủ baseline; một phiên thiếu nến chỉ số (25/12/2024); ba phiên chưa đối soát ở tầng Positioning.
- Lớp 2, basis căng: 210 → 27, mất 87,1%. Đây là lớp hẹp nhất: z vượt ±2 vốn là hai đuôi của phân phối.
- Lớp 3, tuần đáo hạn: 27 → 6, mất 77,8%.
Nếu ba điều kiện độc lập với nhau, số phiên còn lại xấp xỉ tích các tỉ lệ: 221 phiên xu hướng × 12,9% có basis căng × 19,3% số phiên thuộc tuần đáo hạn ≈ 5,5 phiên. Thực tế là 6. Phễu không có gì bất thường — nó chỉ nhân các tỉ lệ nhỏ với nhau.
27 phiên cuối cùng trông ra sao
Trước lớp tuần đáo hạn, 27 phiên còn lại chia theo hướng phiên và hướng basis:
| basis_stretch HIGH | basis_stretch LOW | |
|---|---|---|
| TREND_DAY_UP | 7 | 4 |
| TREND_DAY_DOWN | 8 | 8 |
Một quy tắc phân biệt "phiên tăng với basis căng lên" sẽ chỉ có 7 phiên trên gần ba năm. Phiên tăng với basis căng xuống chỉ có 4. Với cỡ mẫu này, một hay hai phiên đã quyết định kết quả trung bình. Loại phiên của những ngày basis lệch xa, không lọc theo hướng, được mô tả ở bài phiên basis z-score cực đoan rơi vào loại phiên nào.
6 phiên còn lại sau lớp cuối: 15/04/2024, 21/11/2024, 16/01/2025, 16/07/2025, 11/02/2026 và 16/07/2026. Ba trong số đó là chính ngày đáo hạn.
Mỗi năm còn lại bao nhiêu
Đếm theo năm (cột năm trong bảng trên) cho thấy hai điều:
- Mẫu mỗi năm còn rất nhỏ. Sau lớp 2, mỗi năm chỉ còn 7, 14 và 6 phiên. Sau lớp 3, mỗi năm còn đúng 2 phiên.
- Mẫu lệch theo năm. Năm 2025 chiếm 14 trên 27 phiên basis căng. Một kết quả trên 27 phiên này phần lớn là kết quả của năm 2025.
Báo cáo cỡ mẫu theo năm giúp người đọc thấy ngay kết luận dựa trên giai đoạn nào. Cùng điều kiện có thể kích hoạt với tần suất rất khác nhau giữa các năm, và phụ thuộc chế độ thị trường khiến kết quả của năm này không chắc lặp lại ở năm khác.
Ba câu hỏi trước khi thêm một lớp lọc
- Lớp này cắt bao nhiêu? Ghi số phiên trước và sau, như bảng ở trên. Một bộ lọc cắt 87% mẫu cần một lý do rất rõ.
- Còn bao nhiêu mỗi năm? Tổng 27 phiên nghe có vẻ đủ, nhưng 6 phiên ở năm gần nhất thì không. Lý do một mẫu nhỏ khó cho kết luận được bàn ở bài cỡ mẫu và ý nghĩa thống kê khi kiểm định chiến lược.
- Lớp này được chọn trước hay sau khi nhìn kết quả? Thêm điều kiện cho tới khi kết quả "đẹp" là một dạng dò nhiều tham số. Với ba điều kiện, mỗi điều kiện có hai, ba lựa chọn, số tổ hợp đã lên hàng chục — xem thiên lệch dò nhiều tham số.
Trong quy trình hiệu chỉnh nhãn của regime-v1, bước so kết quả giữa các nhãn yêu cầu ít nhất 40 phiên gồm hai hợp đồng. 6 phiên của phễu này dưới mức đó rất xa. Các bộ lọc theo nến, như nhãn biến động ở nến breakout trong bài breakout giữ và thất bại theo trạng thái biến động, giữ được nhiều mẫu hơn nhưng vẫn mỏng ở các nhãn hiếm.
Câu hỏi thường gặp
Thêm một bộ lọc trạng thái làm mẫu nhỏ đi bao nhiêu?
Bằng tỉ lệ phiên thỏa điều kiện đó. Trên 688 phiên VN30F1M, giữ phiên xu hướng còn 32,1%; trong số đó, basis căng chỉ 12,9%; trong số đó, tuần đáo hạn 22,2%. Ba lớp nhân với nhau còn 0,9% mẫu ban đầu, tức 6 phiên. Lớp càng hẹp, mẫu càng rơi nhanh.
Bao nhiêu phiên là đủ để kiểm định?
Không có một con số chung; nó phụ thuộc mức chênh cần phát hiện và độ phân tán của kết quả. Quy trình hiệu chỉnh nhãn của regime-v1 đặt mức tối thiểu 40 phiên gồm ít nhất hai hợp đồng cho bước so kết quả. Mẫu càng nhỏ, một vài phiên bất thường càng dễ quyết định kết luận.
Vì sao ghép ba điều kiện chỉ còn 6 phiên?
Vì mỗi điều kiện chỉ giữ một phần nhỏ mẫu, và các phần nhỏ nhân với nhau. Nếu ba điều kiện độc lập, ước tính là 221 × 12,9% × 19,3%, khoảng 5,5 phiên; thực tế là 6. Phễu không có gì bất thường, chỉ là hệ quả của việc nhân các tỉ lệ nhỏ.
Ghép nhiều điều kiện có làm tăng nguy cơ dò tham số không?
Có. Mỗi điều kiện có vài lựa chọn ngưỡng và hướng; ba điều kiện đã cho hàng chục tổ hợp. Thử đủ nhiều tổ hợp thì gần như chắc có một tổ hợp cho kết quả đẹp do ngẫu nhiên, nhất là khi mẫu chỉ còn vài phiên. Điều kiện nên được chọn trước khi nhìn kết quả.
Nên báo cáo cỡ mẫu theo năm thế nào?
Ghi số phiên còn lại sau mỗi lớp lọc, tách theo năm, như bảng trong bài. Với phễu này, lớp basis căng còn 7, 14 và 6 phiên ở 2024, 2025, 2026: hơn một nửa đến từ năm 2025. Người đọc nhờ đó thấy kết luận dựa chủ yếu vào giai đoạn nào.
Có cách nào lọc mà không mất mẫu không?
Không hoàn toàn, vì lọc là bỏ bớt mẫu. Có thể giảm mất mát bằng cách dùng ít lớp hơn, ngưỡng rộng hơn, hoặc đo trên nến thay vì trên phiên. Nhưng mỗi lựa chọn đổi chính câu hỏi đang hỏi, nên cần được quyết định trước khi xem kết quả, không phải sau.
Nguồn tham khảo
- HNX – Hợp đồng tương lai chỉ số VN30: đặc tả hợp đồng, thời gian giao dịch và ngày giao dịch cuối cùng – hnx.vn – truy cập 19/10/2026
- HOSE – Quy tắc xây dựng và quản lý chỉ số HOSE-Index (chỉ số VN30) và thời gian giao dịch – hsx.vn – truy cập 19/10/2026
- Dữ liệu thị trường: Stockup Market Structure (
ms-v3) và Positioning (pos-v1), đã đối soát cuối ngày; nhãn do Stockup áp bảng quy tắcregime-v1lên số đo
Số phiên trong phễu phụ thuộc ngưỡng khởi điểm của regime-v1 (loại phiên, basis_stretch ±2) và mẫu 688 phiên tới 16/10/2026, được rà soát định kỳ 6 tháng.
Lưu ý rủi ro: Bài viết đếm số phiên thỏa các điều kiện trạng thái trên dữ liệu đã xảy ra, không gợi ý hành động giao dịch nào và không đề xuất chiến lược. Chứng khoán phái sinh dùng đòn bẩy — lãi và lỗ đều được khuếch đại.
Mỗi điều kiện thêm vào đều có giá bằng số phiên — đăng ký bản tin Stockup để nhận các bài về phương pháp kiểm định.
Tuan Nguyen
Founder
18+ năm xây dựng sản phẩm Web, SaaS, FinTech và Blockchain, hơn 120 dự án thực tế; kết hợp kinh nghiệm đầu tư chứng khoán với phát triển hệ thống phân tích.
