ADX (Average Directional Index)
Chỉ báo của Wilder đo độ mạnh của xu hướng trên thang 0–100 bằng trung bình làm mượt của DX = 100 × |+DI − −DI| ÷ (+DI + −DI); +DI và −DI cho biết chiều, ADX không phân biệt tăng hay giảm.
ADX đo xu hướng mạnh hay yếu trên thang 0–100, còn +DI và −DI cho biết chiều. Trên nến 5 phút VN30F1M từ 2024 tới 17/11/2026, ADX 14 nằm trên 20 ở 72,1% thời gian, nên ngưỡng 20 quen thuộc chỉ tách ra khoảng một phần tư số nến là "đi ngang".
Định nghĩa đầy đủ
ADX (Average Directional Index) là chỉ báo của J. Welles Wilder đo độ mạnh của xu hướng trên thang 0–100, không phân biệt tăng hay giảm. Hai đường đi kèm, +DI và −DI, cho biết chiều: +DI trên −DI nghĩa là lực tăng đang chiếm ưu thế. Tham số phổ biến là 14 nến.
Lưu ý rủi ro: Hợp đồng tương lai chỉ số VN30 dùng đòn bẩy: một điểm biến động bằng 100.000 đồng trên mỗi hợp đồng, nên lãi và lỗ đều lớn hơn nhiều lần số tiền ký quỹ. Nội dung chỉ nhằm mục đích giáo dục, không phải lời mời mua bán.
Những điều cần nhớ
- ADX = trung bình làm mượt Wilder của DX = 100 × |+DI − −DI| ÷ (+DI + −DI), 14 nến (
EVERGREEN) - VN30F1M nến 5 phút: ADX 14 > 20 ở 72,1% số nến; trung vị ADX 26,2
- Theo năm: 70,3% (2024), 74,2% (2025), 71,9% (2026, tới 17/11)
- Theo giờ: cao nhất 81,3% ở nến đóng 09:25, thấp nhất 67,0% ở nến 13:40
- Cùng ngưỡng 20, SuperTrend + ADX cần ADX > 20, còn VWAP ±2σ cần ADX < 20
Dữ liệu tới phiên 17/11/2026; 34.163 nến 5 phút VN30F1M từ 02/01/2024 dựng từ nến 1 phút; ADX, +DI, −DI làm mượt Wilder 14 nến trên chuỗi liên tục.
Cách tính ADX, +DI, −DI
ADX được xây từ ba bước, đều làm mượt bằng phương pháp Wilder (giống ATR):
+DM = cao[t] − cao[t−1] nếu lớn hơn thấp[t−1] − thấp[t] và > 0, ngược lại 0
−DM = thấp[t−1] − thấp[t] nếu lớn hơn cao[t] − cao[t−1] và > 0, ngược lại 0
+DI = 100 × Wilder(+DM, 14) ÷ Wilder(True Range, 14)
−DI = 100 × Wilder(−DM, 14) ÷ Wilder(True Range, 14)
DX = 100 × |+DI − −DI| ÷ (+DI + −DI)
ADX = Wilder(DX, 14)
Ví dụ minh họa: trong 14 nến gần nhất, phần mở rộng đỉnh trung bình là 2 điểm, phần mở rộng đáy trung bình 0,5 điểm, biên độ thật trung bình 5 điểm. Khi đó +DI = 40, −DI = 10, DX = 100 × 30 ÷ 50 = 60. Nếu DX giữ quanh 60 qua nhiều nến, ADX sẽ tiến dần tới 60: xu hướng tăng mạnh.
Vì làm mượt hai lần (DI rồi ADX), ADX phản ứng chậm. Một xu hướng mới cần nhiều nến để kéo ADX vượt 20, và ADX vẫn cao một lúc sau khi xu hướng đã dừng.
ADX của VN30F1M theo năm và theo giờ
| Nến đóng lúc | ADX 14 > 20 (%) |
|---|---|
| 09:05 | 75,4 |
| 09:35 | 80,5 |
| 10:05 | 75,0 |
| 10:35 | 71,6 |
| 11:05 | 71,3 |
| 13:05 | 68,3 |
| 13:35 | 68,1 |
| 14:05 | 68,3 |
| 14:30 | 72,6 |
Bảng trích 9 trên 48 khe giờ. Theo năm: 2024 70,2%, 2025 74,2%, 2026 71,9%.
ADX 14 trên nến 5 phút nằm trên 20 ở 72,1% thời gian, trung vị 26,2. Tỷ lệ khá ổn định qua ba năm (70–74%), dù biến động tuyệt đối của VN30F1M năm 2026 gấp đôi năm 2024: ADX đo tỷ lệ giữa phần đi một chiều và biên độ, nên không phụ thuộc mức biến động.
Theo giờ, ADX cao nhất trong buổi sáng sớm (81,3% số nến đóng lúc 09:25 có ADX trên 20) và thấp dần về chiều (67,0% ở 13:40). Nhịp đi một chiều sau mở cửa và gap đầu phiên làm DI lệch mạnh trong nửa giờ đầu; giờ trưa và đầu chiều giá dao động hai phía nhiều hơn.
Hệ quả thực tế: trên khung 5 phút, "ADX trên 20" không phải điều kiện hiếm. Nếu một bộ quy tắc dùng ADX > 20 để tách "có xu hướng" khỏi "đi ngang", nó vẫn giữ lại ba phần tư số nến. Phân loại phiên theo cách khác, dựa trên cả phiên, có ở trang phiên xu hướng và phiên đi ngang.
Cùng ngưỡng 20, hai chiến lược dùng ngược nhau
Hai chiến lược mẫu dùng ADX 14 với cùng ngưỡng 20 nhưng theo hai chiều:
| Chiến lược mẫu | Điều kiện ADX | Giả thuyết | Số lệnh 2024 – 17/11/2026 |
|---|---|---|---|
| SuperTrend + ADX | ADX > 20 và DI cùng chiều | Xu hướng đủ mạnh thì SuperTrend đổi chiều đáng tin hơn | 253 |
| VWAP ±2σ hồi về | ADX < 20 | Không có xu hướng thì giá lệch xa VWAP bị kéo về | 343 |
ADX ở đây là công tắc chọn giả thuyết: theo xu hướng khi ADX cao, hồi về trung bình khi ADX thấp. Điểm yếu chung là độ trễ: phiên vừa chuyển sang xu hướng vẫn có ADX dưới 20 thêm một lúc, nên chiến lược hồi về trung bình vẫn vào lệnh ngược xu hướng mới. Cách dùng ADX làm bộ lọc cho nhiều loại chiến lược được bàn ở bài kiểm định bộ lọc ADX.
ADX cũng thường được dùng làm một tiêu chí nhận diện trạng thái thị trường. Khi làm vậy, cần nhớ ADX chỉ đo độ mạnh của chuyển động một chiều trong 14 nến, không đo biến động lớn hay nhỏ.
ADX không cho biết chiều giá
ADX tăng có thể là xu hướng tăng mạnh lên hoặc xu hướng giảm mạnh lên. Chiều phải đọc từ +DI và −DI: SuperTrend + ADX chỉ vào Long khi +DI trên −DI và vào Short khi −DI trên +DI. Một lỗi thường gặp là dùng "ADX tăng" như tín hiệu mua.
ADX cũng khác ATR. ATR đo biên độ dao động trung bình theo điểm, không quan tâm chiều. ADX đo tỷ lệ phần dao động đi một chiều. Một phiên biến động rất mạnh nhưng giá đi lên xuống liên tục có ATR cao mà ADX thấp. Các khái niệm liên quan có ở từ điển thuật ngữ của Stockup và trang bộ quy tắc giao dịch.
Câu hỏi thường gặp
ADX là gì?
ADX là chỉ báo đo độ mạnh của xu hướng trên thang 0–100, do J. Welles Wilder đưa ra. ADX cao nghĩa là giá đang đi mạnh về một phía, ADX thấp nghĩa là giá dao động không rõ chiều. ADX không cho biết chiều tăng hay giảm.
ADX trên 20 nghĩa là gì?
Theo cách đọc phổ biến, ADX trên 20 là có xu hướng, dưới 20 là đi ngang. Trên nến 5 phút VN30F1M từ 2024 tới 17/11/2026, ADX 14 trên 20 ở 72,1% thời gian, nên với khung này ngưỡng 20 chỉ loại được khoảng một phần tư số nến.
+DI, −DI để làm gì?
+DI đo phần mở rộng đỉnh, −DI đo phần mở rộng đáy, cả hai so với biên độ thật trung bình. +DI trên −DI nghĩa là lực tăng chiếm ưu thế. Chiến lược SuperTrend + ADX dùng cặp này để xác nhận chiều, còn ADX để xác nhận độ mạnh.
ADX tăng có phải giá tăng?
Không. ADX tăng nghĩa là xu hướng hiện tại mạnh lên, có thể là xu hướng giảm. Muốn biết chiều phải nhìn +DI và −DI, hoặc chính giá. Dùng ADX tăng làm tín hiệu mua sẽ mua cả trong những đợt giảm mạnh.
Vì sao ADX phản ứng chậm?
Vì ADX làm mượt hai lần: DI là trung bình Wilder của phần mở rộng, rồi ADX là trung bình Wilder của DX. Với 14 nến mỗi lần, một xu hướng mới cần nhiều nến để kéo ADX lên, và ADX vẫn cao một lúc sau khi xu hướng dừng.
ADX khác ATR thế nào?
ATR đo biên độ dao động trung bình theo điểm, không quan tâm chiều. ADX đo phần dao động đi một chiều so với biên độ, trên thang 0–100. Phiên giật mạnh hai phía có ATR cao nhưng ADX thấp; phiên đi đều một chiều với biên độ nhỏ có ATR thấp nhưng ADX cao.
Nguồn tham khảo
- J. Welles Wilder – New Concepts in Technical Trading Systems (1978), sách tham khảo
- Fidelity Learning Center – Average Directional Index (ADX) – fidelity.com – truy cập 17/11/2026
- Dữ liệu thị trường: nến 1 phút VN30F1M; chiến lược mẫu và engine Stockup
rulespec-1.0.0, số liệu tới phiên 17/11/2026
Tham số chỉ báo và chiến lược mẫu rà soát định kỳ 6 tháng; số liệu gắn với mốc 17/11/2026.
Lưu ý rủi ro: ADX mô tả độ mạnh của chuyển động đã qua, không cho biết giá đi tiếp hay đảo chiều. Phái sinh dùng đòn bẩy, nên vào lệnh chỉ dựa trên ADX có thể lỗ lớn khi xu hướng kết thúc.
Mỗi chỉ báo một trang định nghĩa có số thật — nhận qua bản tin Stockup.
Bài viết liên quan
- Chiến Lược SuperTrend + ADX VN30F1M
Chiến lược SuperTrend + ADX VN30F1M: vào khi giá cắt SuperTrend 10-3 với ADX trên 20. Quy tắc, 2 lệnh mẫu, 253 lệnh 2024–2026, R −0,01R. Dữ liệu tới 17/11.
- Chỉ Báo Cần Bao Nhiêu Nến Khởi Động? Số Cho 13 Mẫu
EMA 50 khung 60 phút cần khoảng 20–30 phiên mới ổn định; ATR, RSI 5 phút chỉ cần 2 phiên. Bảng số nến khởi động cho 13 chiến lược mẫu VN30F1M.