Vòng giao dịch (round-trip) trong phái sinh
Toàn bộ quá trình từ lượt khớp mở vị thế đến lượt khớp đóng vị thế đối ứng trên cùng một hợp đồng tương lai; chi phí round-trip là tổng phí và thuế của cả hai lượt khớp, là cơ sở để tính điểm hòa vốn.
Round-trip (một vòng giao dịch) là cặp lệnh mở vị thế và đóng vị thế trên cùng một hợp đồng. Với phái sinh VN30, phí môi giới, phí Sở, phí bù trừ và thuế TNCN đều thu ở cả hai lượt, nên chi phí thật của một ý tưởng giao dịch luôn là chi phí cả vòng.
Định nghĩa đầy đủ
Vòng giao dịch (round-trip) trong phái sinh là toàn bộ quá trình từ lượt khớp mở vị thế đến lượt khớp đóng vị thế đối ứng trên cùng một hợp đồng tương lai. Chi phí round-trip là tổng phí và thuế của cả hai lượt khớp đó, là cơ sở để tính điểm hòa vốn.
Lưu ý rủi ro: Nội dung mang tính giáo dục, không phải khuyến nghị đầu tư. Hợp đồng tương lai dùng đòn bẩy nên lãi và lỗ đều bị khuếch đại; chi phí giao dịch phát sinh ở mọi lệnh, kể cả lệnh lỗ.
Những điều cần nhớ
- Một round-trip gồm đúng hai lượt khớp: lượt mở và lượt đóng vị thế
- Phí và thuế phái sinh thu ở cả hai lượt, không chỉ khi chốt lời
- Vị thế giữ tới đáo hạn được tất toán bằng tiền, vẫn tính là lượt đóng
- Ở giá minh họa 1.980,4, chi phí round-trip 1 hợp đồng khoảng 51.821đ, gấp đôi một lượt
- Chi phí round-trip chia cho hệ số nhân 100.000đ cho ra số điểm cần để hòa vốn
Round-trip gồm những lượt khớp nào
Mỗi round-trip có hai lượt khớp, thứ tự phụ thuộc chiều vị thế LONG hoặc SHORT:
| Chiều vị thế | Lượt mở | Lượt đóng |
|---|---|---|
| LONG | Mua hợp đồng | Bán hợp đồng đã mua |
| SHORT | Bán hợp đồng | Mua lại hợp đồng đã bán |
Vòng chỉ khép lại khi vị thế về 0 trên đúng hợp đồng đó. Nếu mở 3 hợp đồng rồi đóng làm hai lần (2 rồi 1), bạn vẫn hoàn tất 3 round-trip tính theo hợp đồng — chi phí tính theo từng hợp đồng mỗi lượt, không theo số lệnh. Nếu vị thế được giữ tới ngày đáo hạn mà không đóng, hợp đồng được tất toán bằng tiền theo giá thanh toán cuối cùng và việc tất toán đó đóng vai trò lượt đóng.
Phí một chiều và phí cả vòng khác nhau thế nào
Biểu phí thường ghi mức phí "mỗi hợp đồng mỗi lượt" — tức phí một chiều. Người mới dễ lấy con số đó làm chi phí của cả giao dịch, trong khi chi phí thật phải nhân đôi, cộng thêm thuế của từng lượt.
Bốn khoản thu ở mỗi lượt là phí môi giới của công ty chứng khoán, phí giao dịch trả HNX, phí bù trừ trả VSDC và thuế thu nhập cá nhân 0,1% trên giá trị ký quỹ ban đầu của lượt khớp. Chi tiết từng khoản có trong bài chi phí giao dịch phái sinh gồm những gì.
Có một chi tiết nhỏ khiến "cả vòng" không đúng bằng "gấp đôi một chiều": thuế lượt đóng tính trên giá đóng, không phải giá mở. Vì giá đóng khác giá mở, thuế hai lượt lệch nhau vài đồng. Khoản lệch này không đáng kể về tiền, nhưng giải thích vì sao công cụ phải giải phương trình khi tìm giá hòa vốn.
Vì sao chi phí round-trip quyết định điểm hòa vốn
Một vị thế chỉ bắt đầu có lãi ròng khi lãi gộp vượt chi phí của cả vòng — không phải chi phí của lượt mở. Vì 1 điểm VN30F1M tương ứng 100.000đ mỗi hợp đồng, điểm hòa vốn xấp xỉ bằng chi phí round-trip chia 100.000.
Nếu chỉ tính một chiều, bạn đánh giá thấp ngưỡng hòa vốn khoảng một nửa. Với người giao dịch trong ngày, sai số đó cộng dồn qua hàng trăm lệnh mỗi năm và có thể biến một ý tưởng "có vẻ có lãi" thành một ý tưởng thực chất thua lỗ sau chi phí.
Ví dụ round-trip một hợp đồng VN30F1M
| Khoản (ví dụ minh họa, 1 HĐ, giá 1.980,4) | Lượt mở | Lượt đóng | Cả vòng |
|---|---|---|---|
| Phí môi giới (mức tham chiếu) | 3.300đ | 3.300đ | 6.600đ |
| Phí Sở (HNX) | 2.970đ | 2.970đ | 5.940đ |
| Phí bù trừ (VSDC) | 2.805đ | 2.805đ | 5.610đ |
| Thuế TNCN | 16.833đ | 16.838đ | 33.671đ |
| Tổng | 25.908đ | 25.913đ | 51.821đ |
Ví dụ minh họa tính bằng công cụ Stockup, cấu hình phí 12/09/2026 (phí cố định đã gồm VAT theo cấu hình , ký quỹ ban đầu 17%), chiều LONG, đóng đúng tại giá hòa vốn.
Ví dụ minh họa: lượt mở 25.908đ cộng lượt đóng 25.913đ cho chi phí round-trip 51.821đ, tương đương khoảng 0,52 điểm. Nếu chỉ nhìn một chiều, bạn sẽ nghĩ chỉ cần khoảng 0,26 điểm để hòa vốn — thấp hơn thực tế một nửa. Cách tính từng khoản được trình bày chi tiết trong bài hướng dẫn tính chi phí một vòng giao dịch VN30F1M từng bước.
Tự tính chi phí round-trip bằng công cụ
Mọi con số trong bảng trên thay đổi theo giá vào lệnh, số hợp đồng và biểu phí của bạn. Công cụ của Stockup cho phép tính chi phí round-trip theo giá của bạn: khối "Tổng chi phí một vòng" chính là chi phí round-trip, còn bảng chi tiết tách riêng cột Mở và Đóng để bạn thấy từng lượt đóng góp bao nhiêu.
Nếu so sánh các kỳ hạn hợp đồng khác nhau, xem thêm bài so sánh chi phí round-trip theo kỳ hạn hợp đồng VN30F — nơi chi phí rollover làm khác biệt giữa hợp đồng tháng và hợp đồng quý.
Thuật ngữ liên quan
- Chi phí giao dịch phái sinh — tổng các khoản phí, thuế và chi phí ẩn của mỗi giao dịch.
- Điểm hòa vốn — số điểm tối thiểu vị thế cần đi đúng hướng để bù chi phí round-trip.
- Vị thế LONG/SHORT — quyết định thứ tự mua/bán trong một vòng.
Xem toàn bộ các khái niệm khác trên trang thuật ngữ phái sinh.
Câu hỏi thường gặp
Phí phái sinh tính một chiều hay hai chiều?
Hai chiều. Phí môi giới, phí Sở và phí bù trừ được thu ở mỗi lượt khớp, cả lượt mở lẫn lượt đóng; thuế TNCN cũng vậy. Biểu phí thường ghi mức một chiều, nên khi ước tính chi phí của một giao dịch hoàn chỉnh, bạn cần nhân đôi phần phí và cộng thuế của từng lượt.
Đóng vị thế có mất phí không?
Có. Lượt đóng chịu đủ phí môi giới, phí Sở, phí bù trừ như lượt mở, cộng thêm thuế TNCN tính theo giá đóng. Kể cả khi bạn đóng vị thế lỗ để hạn chế thiệt hại, các khoản này vẫn phát sinh — vì vậy chi phí round-trip nên được tính trước khi mở vị thế.
Round-trip của SHORT khác LONG không?
Thứ tự lệnh ngược lại — SHORT bán trước, mua lại sau — nhưng các khoản phí giống nhau. Chênh lệch duy nhất nằm ở thuế lượt đóng, vì SHORT thường đóng ở giá thấp hơn giá mở nên thuế lượt đóng nhỏ hơn vài đồng. Về độ lớn, chi phí round-trip hai chiều gần như bằng nhau.
Giữ vị thế nhiều ngày có còn là một round-trip không?
Vẫn là một round-trip, vì chỉ có một lượt mở và một lượt đóng. Tuy nhiên, giữ vị thế qua đêm phát sinh thêm các khoản nằm ngoài vòng, như phí quản lý tài sản ký quỹ của VSDC và chi phí cơ hội của vốn ký quỹ. Các khoản đó cần cộng riêng khi đánh giá tổng chi phí.
Rollover sang hợp đồng mới tính mấy round-trip?
Rollover gồm đóng hợp đồng sắp đáo hạn và mở hợp đồng kỳ hạn kế tiếp. Lượt đóng kết thúc round-trip cũ, lượt mở bắt đầu một round-trip mới. Vì vậy mỗi lần rollover cộng thêm chi phí của một lượt đóng và một lượt mở, dù về ý tưởng giao dịch bạn vẫn "giữ" cùng một quan điểm.
Nguồn tham khảo
- HNX – Đặc tả hợp đồng tương lai chỉ số VN30 – hnx.vn
- Thông tư 25/2018/TT-BTC – thuvienphapluat.vn
Lưu ý rủi ro: Nội dung trên đây giải thích một khái niệm về chi phí giao dịch, không phải khuyến nghị đầu tư hay gợi ý tần suất giao dịch. Chứng khoán phái sinh dùng đòn bẩy — lãi và lỗ đều được khuếch đại.
Xem thêm bài chi phí giao dịch phái sinh gồm những gì và điểm hòa vốn giao dịch phái sinh. Mỗi tuần một thuật ngữ phái sinh được giải thích bằng ví dụ số — đăng ký bản tin Stockup để không bỏ lỡ.