Phí bù trừ, thanh toán (VSD)

Phí bù trừ, thanh toán là khoản Trung tâm Lưu ký Chứng khoán (VSD) thu trên mỗi hợp đồng tương lai khớp lệnh để vận hành hệ thống bù trừ trung tâm, đảm bảo nghĩa vụ thanh toán giữa các bên. Khoản phí này tách biệt hoàn toàn với phí giao dịch do công ty chứng khoán thu.

Định nghĩa đầy đủ

Phí bù trừ, thanh toán chứng khoán phái sinh là khoản Trung tâm Lưu ký Chứng khoán (VSD) thu trên mỗi hợp đồng tương lai khớp lệnh để vận hành hệ thống bù trừ trung tâm, đảm bảo nghĩa vụ thanh toán giữa các bên tham gia thị trường — tách biệt với phí giao dịch (phí môi giới) do công ty chứng khoán thành viên thu.

VSD là gì và vì sao thu phí bù trừ, thanh toán

VSD (Trung tâm Lưu ký Chứng khoán) là tổ chức thực hiện chức năng bù trừ, thanh toán và quản lý ký quỹ cho thị trường chứng khoán phái sinh niêm yết tại Việt Nam. Khoản phí bù trừ, thanh toán tài trợ cho việc vận hành cơ chế bù trừ trung tâm (CCP) — cơ chế giúp giảm rủi ro đối tác cho toàn thị trường.

Phí bù trừ, thanh toán khác phí giao dịch (phí môi giới) ở điểm nào

Phí giao dịch do công ty chứng khoán thành viên thu cho dịch vụ môi giới; phí bù trừ, thanh toán do VSD thu để vận hành hệ thống bù trừ trung tâm đảm bảo nghĩa vụ thanh toán — hai khoản phí độc lập, thu bởi hai tổ chức khác nhau. Xem thêm tại bài Phí giao dịch (phí môi giới).

Phí bù trừ, thanh toán được thu vào thời điểm nào

Tương tự phí giao dịch, phí bù trừ thanh toán áp dụng cho mỗi lượt hợp đồng khớp lệnh, bao gồm cả chiều mở và chiều đóng vị thế. Khoản phí này phát sinh đồng thời với phí giao dịch ngay tại thời điểm lệnh khớp.

Vai trò của phí này trong việc vận hành thị trường phái sinh an toàn

Nhờ nguồn thu từ phí bù trừ, thanh toán, VSD duy trì cơ chế bù trừ trung tâm và quản lý ký quỹ cho toàn thị trường — giúp giảm rủi ro đối tác giữa các nhà đầu tư và đảm bảo khả năng thanh toán chung của hệ thống, ngay cả khi một bên tham gia gặp sự cố.

Bảng minh họa phân loại 2 khoản phí, không kèm mức phí cụ thể.

Ví dụ minh họa cấu trúc phí gồm cả phí giao dịch và phí VSD

Ví dụ minh họa: một lượt khớp lệnh 1 hợp đồng VN30F1M phát sinh đồng thời 2 khoản phí — phí giao dịch minh họa 3.000đ (công ty chứng khoán thu) và phí bù trừ, thanh toán minh họa 3.000đ (VSD thu) — tổng cộng khoảng 6.000đ cho một lượt khớp, chưa gồm thuế và spread. Số liệu minh họa, không phải biểu phí thực tế.

Phí bù trừ, thanh toán dễ hiểu sai ở đâu

• Nhầm phí bù trừ, thanh toán với phí giao dịch — đây là hai khoản phí độc lập, do hai tổ chức khác nhau thu.
• Nghĩ VSD chỉ giữ tiền ký quỹ, không thu phí — VSD vừa quản lý ký quỹ, vừa thu phí bù trừ, thanh toán để vận hành hệ thống.
• Cho rằng khoản phí này cố định vĩnh viễn — mức phí do VSD công bố và có thể điều chỉnh theo quy định hiện hành.

Câu hỏi thường gặp về phí bù trừ, thanh toán VSD

Phí bù trừ, thanh toán VSD khác phí giao dịch (phí môi giới) ở điểm nào?

Phí giao dịch do công ty chứng khoán thành viên thu cho dịch vụ môi giới; phí bù trừ, thanh toán do VSD thu để vận hành hệ thống bù trừ trung tâm đảm bảo nghĩa vụ thanh toán — hai khoản phí độc lập, thu bởi hai tổ chức khác nhau.

VSD là tổ chức gì?

VSD (Trung tâm Lưu ký Chứng khoán) là tổ chức thực hiện chức năng bù trừ, thanh toán và quản lý ký quỹ cho thị trường chứng khoán phái sinh niêm yết tại Việt Nam.

Phí bù trừ, thanh toán có áp dụng cho cả chiều mở và đóng vị thế không?

Có, tương tự phí giao dịch, phí bù trừ thanh toán áp dụng cho mỗi lượt hợp đồng khớp lệnh, bao gồm cả chiều mở và chiều đóng vị thế.

Vì sao cần có phí bù trừ, thanh toán riêng biệt với phí môi giới?

Vì vai trò của VSD (đảm bảo thanh toán, quản trị rủi ro hệ thống) khác với vai trò của công ty chứng khoán (môi giới, tư vấn giao dịch); tách phí giúp minh bạch chi phí vận hành từng chức năng.

Phí bù trừ, thanh toán có thay đổi theo thời gian không?

Có thể. VSD có quyền điều chỉnh biểu phí theo quy định hiện hành; nhà đầu tư nên tra cứu mức phí công bố mới nhất trên trang chính thức của VSD trước khi tính toán chi phí giao dịch.

Nguồn tham khảo

• VSD – Biểu phí bù trừ, thanh toán chứng khoán phái sinh – vsdc.vn – truy cập 02/09/2026
• HNX – Sản phẩm giao dịch chứng khoán phái sinh – hnx.vn – truy cập 02/09/2026

Mức phí bù trừ, thanh toán hiện hành nêu trên cần đối chiếu trực tiếp với công bố mới nhất của VSD trước khi áp dụng.

---

Lưu ý rủi ro: Phí bù trừ, thanh toán là một cấu phần chi phí giao dịch, không phải khoản có thể thương lượng hay né tránh. Nội dung trên đây là để tham khảo, không phải nội dung tư vấn đầu tư.

Xem thêm bài Phí giao dịch (phí môi giới) và Cơ chế bù trừ trung tâm (CCP) của VSDC. Biểu phí VSD có thể thay đổi theo quy định — đăng ký bản tin StockUp để cập nhật kịp thời.