POC và vùng giá trị (value area)
Hai mốc đọc từ hồ sơ khối lượng của một khoảng thời gian: POC là mức giá có khối lượng khớp lớn nhất, vùng giá trị là dải giá liền nhau quanh POC chứa 70% tổng khối lượng, giới hạn bởi VAL (cận dưới) và VAH (cận trên).
Value area (vùng giá trị) là dải giá liền nhau quanh POC chứa 70% khối lượng phiên; POC là mức giá khớp nhiều nhất. Phiên 10/11/2026, 41I1GB000 có POC 1.859,6 điểm, vùng giá trị 1.857,4–1.865,9, rộng 8,5 điểm.
Định nghĩa đầy đủ
POC (point of control) là mức giá có khối lượng khớp lớn nhất trong phiên. Vùng giá trị (value area) là dải giá liền nhau quanh POC chứa 70% tổng khối lượng phiên, giới hạn bởi VAH (value area high, biên trên) và VAL (value area low, biên dưới). Cả ba được đọc từ hồ sơ khối lượng theo giá của phiên.
Lưu ý rủi ro: Nội dung mang tính giáo dục, không phải tư vấn đầu tư. POC và vùng giá trị mô tả nơi khối lượng đã tập trung, không phải mức giá để hành động. Hợp đồng tương lai dùng đòn bẩy nên lãi và lỗ đều bị khuếch đại.
Những điều cần nhớ
- POC là mức giá khớp nhiều nhất; vùng giá trị chứa 70% khối lượng phiên quanh POC
- Phiên 10/11/2026: POC 1.859,6, VAL 1.857,4, VAH 1.865,9 điểm
- Vùng giá trị rộng 8,5 điểm, bằng 0,30 lần ATR ngày, trong biên độ phiên 1.846,6–1.872,8
- Riêng mức POC chiếm 1,5% khối lượng phiên, trên 263 mức giá bước 0,1 điểm
- POC cách VWAP cả phiên 0,08 điểm
Dữ liệu tính đến phiên 12/11/2026; số đo phiên bản ms-v3, đã đối soát cuối ngày; phiên minh họa: 10/11/2026, hợp đồng 41I1GB000, tức VN30F1M trong giai đoạn này. Hồ sơ khối lượng do Stockup dựng từ nến 1 phút công khai.
Hồ sơ khối lượng, POC, VAH, VAL
Biểu đồ nến xếp khối lượng theo thời gian: mỗi nến một cột. Hồ sơ khối lượng (volume profile) xoay trục: nó cộng khối lượng theo từng mức giá, bất kể giờ nào, và vẽ thành các thanh nằm ngang. Đọc một hồ sơ là đọc câu hỏi "phiên này giao dịch nhiều nhất ở đâu", không phải "giao dịch lúc nào".
Bốn thứ đọc được từ một hồ sơ:
- POC — thanh dài nhất, mức giá có nhiều hợp đồng khớp nhất.
- Vùng giá trị — dải liền nhau quanh POC chứa 70% khối lượng.
- VAH và VAL — hai biên của vùng giá trị.
- Vùng ngoài — các mức giá chỉ chiếm 30% khối lượng còn lại, thường là những đoạn giá đi qua nhanh.
Con số 70% là quy ước phổ biến, tương tự khoảng một độ lệch chuẩn quanh trung bình của phân phối chuẩn. Đổi sang 60% hay 80% cho vùng hẹp hơn hay rộng hơn; điều quan trọng là ghi rõ quy ước khi so sánh hai phiên.
Cách mở rộng vùng 70% từng bước
Thuật toán dùng trong bài, áp cho hồ sơ bước 0,1 điểm — đúng bước giá của hợp đồng:
- Dựng hồ sơ. Với mỗi nến 1 phút, chia đều khối lượng của nến cho mọi mức giá từ giá thấp nhất tới giá cao nhất của nến, bước 0,1 điểm. Cộng dồn qua mọi nến của phiên.
- Tìm POC. Mức có khối lượng lớn nhất. Nếu hai mức bằng nhau, chọn mức gần giữa hồ sơ hơn.
- Mở rộng. Bắt đầu từ POC, so khối lượng của mức ngay trên và mức ngay dưới vùng hiện tại; thêm mức có khối lượng lớn hơn vào vùng.
- Dừng khi tổng khối lượng trong vùng đạt 70% khối lượng phiên. Mức cao nhất và thấp nhất của vùng là VAH và VAL.
Ví dụ minh họa: một hồ sơ có năm mức 100,0 / 100,1 / 100,2 / 100,3 / 100,4 với khối lượng 10, 25, 40, 15, 10 hợp đồng (tổng 100). POC là 100,2 (40 hợp đồng). Bước đầu so 100,3 (15) với 100,1 (25), thêm 100,1: vùng có 65. Bước sau so 100,3 (15) với 100,0 (10), thêm 100,3: vùng có 80 ≥ 70. Vùng giá trị là 100,1–100,3.
Bước 1 là một xấp xỉ: dữ liệu nến không cho biết bao nhiêu hợp đồng khớp ở từng mức giá trong nến, nên khối lượng được rải đều. Với nến 1 phút, sai số này nhỏ vì mỗi nến chỉ trải vài bước giá. Hệ thống Market Structure của Stockup dùng cùng tinh thần (bar_overlap) khi tính khối lượng quanh các vùng giá.
Dữ liệu thật phiên 10/11/2026
Phiên 10/11/2026 của 41I1GB000 đi từ 1.846,6 tới 1.872,8, nhưng phần lớn thời gian giao dịch trong dải hẹp hơn nhiều. Sau cú tăng mạnh trong nửa giờ 09:30–10:00, giá đi ngang quanh 1.857–1.868 tới hết phiên. Hồ sơ khối lượng dựng từ nến 1 phút, bước 0,1 điểm, có 263 mức giá. POC ở 1.859,6, chỉ chiếm 1,5% tổng 219.409 hợp đồng: không có một mức giá nào áp đảo. Vùng giá trị 70% nằm từ 1.857,4 tới 1.865,9, rộng 8,5 điểm, tức 0,30 lần ATR ngày, trong khi cả phiên rộng 26,2 điểm. VWAP cuối phiên 1.859,52, cách POC chỉ 0,08 điểm.
| Mức giá (bin 1 điểm) | Khối lượng (hợp đồng) | Trong vùng giá trị |
|---|---|---|
| 1.872–1.872,9 | 554 | không |
| 1.871–1.871,9 | 615 | không |
| 1.870–1.870,9 | 615 | không |
| 1.869–1.869,9 | 975 | không |
| 1.868–1.868,9 | 3.023 | không |
| 1.867–1.867,9 | 4.224 | không |
| 1.866–1.866,9 | 4.636 | không |
| 1.865–1.865,9 | 8.161 | có |
| 1.864–1.864,9 | 13.029 | có |
| 1.863–1.863,9 | 19.742 | có |
| 1.862–1.862,9 | 15.789 | có |
| 1.861–1.861,9 | 23.470 | có |
| 1.860–1.860,9 | 23.998 | có |
| 1.859–1.859,9 | 28.846 | có |
| 1.858–1.858,9 | 16.040 | có |
| 1.857–1.857,9 | 7.340 | có |
| 1.856–1.856,9 | 3.610 | không |
| 1.855–1.855,9 | 2.937 | không |
| 1.854–1.854,9 | 3.467 | không |
| 1.853–1.853,9 | 3.988 | không |
| 1.852–1.852,9 | 5.105 | không |
| 1.851–1.851,9 | 5.426 | không |
| 1.850–1.850,9 | 7.546 | không |
| 1.849–1.849,9 | 9.473 | không |
| 1.848–1.848,9 | 3.145 | không |
| 1.847–1.847,9 | 3.134 | không |
| 1.846–1.846,9 | 521 | không |
Bảng chứa đúng các giá trị đã vẽ trên biểu đồ. Nguồn: Stockup Market Structure (ms-v3), nến công khai đã đối soát cuối ngày; Stockup tự tính.
POC khác VWAP thế nào
VWAP và POC đều tóm tắt "giá của khối lượng" trong phiên nhưng bằng hai phép khác nhau:
| Đặc điểm | POC | VWAP |
|---|---|---|
| Phép tính | Mức giá có khối lượng lớn nhất (mode) | Trung bình có trọng số khối lượng (mean) |
| Đặc tính | Nhảy giữa các mức giá | Dịch chuyển liên tục |
| Đầu vào cần | Khối lượng theo mức giá | Tổng giá trị và tổng khối lượng |
Khi khối lượng phân bố đối xứng quanh một mức, hai con số gần nhau. Khi phiên có một đuôi khối lượng ở một phía — ví dụ giá chạy một đoạn dài cuối phiên — VWAP bị kéo về phía đuôi còn POC đứng yên. Phiên 10/11/2026, POC và VWAP cả phiên cách nhau 0,08 điểm.
Giới hạn của hồ sơ dựng từ nến
- Không có khối lượng theo mức giá thật. Hồ sơ là xấp xỉ do rải đều khối lượng nến; POC có thể lệch vài bước giá so với hồ sơ dựng từ từng lệnh khớp.
- Nhạy với khung nến. Nến càng lớn, mỗi nến càng trải rộng, hồ sơ càng "mịn" và vị trí POC càng kém ổn định — loạt bài sẽ đo chênh lệch này.
- Nến cuối phiên chứa ATC. Lệnh khớp định kỳ đóng cửa nằm trong nến cuối, nên mức giá đóng cửa thường được cộng thêm một lượng khối lượng lớn ở đúng một mức.
- Mô tả một phiên đã xong. POC và vùng giá trị của phiên trước không nói giá phiên sau sẽ đi đâu; bài kiểm định ý tưởng hồ sơ khối lượng theo giá trên VN30F1M trình bày cách kiểm những ý tưởng dùng POC làm điều kiện.
Khái niệm liên quan: khối lượng tương đối đo phiên đông hay vắng; bước giá, đơn vị giao dịch, hệ số nhân giải thích vì sao hồ sơ dùng bước 0,1 điểm.
Câu hỏi thường gặp
Value area là gì?
Value area là dải giá liền nhau quanh POC chứa 70% khối lượng khớp của phiên. Nó cho biết phần lớn giao dịch của phiên diễn ra trong khoảng giá nào. Biên trên gọi là VAH, biên dưới là VAL. Phiên 10/11/2026, vùng giá trị của VN30F1M là 1.857,4–1.865,9 điểm.
POC là gì?
POC (point of control) là mức giá có khối lượng khớp lớn nhất trong phiên, tức thanh dài nhất của hồ sơ khối lượng. Một phiên chỉ có một POC theo quy ước, dù có thể có vài mức gần bằng nhau. Phiên 10/11/2026, POC là 1.859,6 điểm, chiếm 1,5% khối lượng.
Vì sao lấy 70%?
70% là quy ước phổ biến, xuất phát từ ý tưởng khoảng một độ lệch chuẩn quanh trung tâm của phân phối. Không có lý do thống kê bắt buộc cho đúng con số này. Đổi tỉ lệ thì vùng rộng hoặc hẹp đi; khi so các phiên với nhau, cần dùng cùng một tỉ lệ.
POC khác VWAP thế nào?
POC là mức giá có nhiều khối lượng nhất, còn VWAP là trung bình giá có trọng số khối lượng. Khi khối lượng dồn về một phía của phiên, VWAP bị kéo theo còn POC đứng yên ở mức đông nhất. Hai con số trùng nhau khi khối lượng phân bố đối xứng.
Hồ sơ dựng từ nến có chính xác không?
Là xấp xỉ. Nến chỉ cho biết khối lượng tổng và khoảng giá, nên khối lượng được rải đều cho các mức trong nến. Với nến 1 phút sai số thường nhỏ; với nến lớn hơn, POC có thể lệch vài bước giá. Hồ sơ chính xác cần khối lượng của từng lệnh khớp.
Vùng giá trị có cho biết giá sẽ quay về đó không?
Không. Vùng giá trị mô tả nơi khối lượng phiên đã tập trung. Nó không chứa thông tin về phiên sau. Một số ý tưởng giao dịch dùng vùng này làm điều kiện, nhưng mỗi ý tưởng như vậy cần được kiểm định riêng trên nhiều phiên, có cỡ mẫu và phản ví dụ.
Các khái niệm liên quan khác có tại trang thuật ngữ phái sinh.
Nguồn tham khảo
- HNX – Hợp đồng tương lai chỉ số VN30: đặc tả hợp đồng, bước giá 0,1 điểm – hnx.vn – truy cập 12/11/2026
- Dữ liệu thị trường: Stockup Market Structure (
ms-v3), nến 1 phút công khai đã đối soát cuối ngày; hồ sơ khối lượng do Stockup dựng
Quy ước 70% và bước giá 0,1 điểm được rà soát định kỳ 6 tháng; số liệu gắn với phiên 10/11/2026.
Lưu ý rủi ro: Bài viết giải thích khái niệm và mô tả khối lượng đã xảy ra, không gợi ý hành động giao dịch nào quanh POC hay vùng giá trị. Chứng khoán phái sinh dùng đòn bẩy — lãi và lỗ đều được khuếch đại.
Khối lượng có địa chỉ giá — đăng ký bản tin Stockup để nhận các hồ sơ phiên đáng chú ý.
Bài viết liên quan
- Khối Lượng ATO ATC: Khớp Định Kỳ Dồn Vào Một Mức Giá
Khối lượng ATO ATC VN30F1M: nến 14:29 gồm ATC chiếm trung vị 3,7% khối lượng ngày trên 707 phiên 2024–2026, nến 09:00 chiếm 1,4%. Ảnh hưởng tới thống kê.
- POC So Với Giá Đóng Cửa: Hồ Sơ Khối Lượng VN30F1M
POC so với giá đóng cửa VN30F1M: trên 693 phiên 2024–2026, giá đóng cách POC trung vị 0,20 ATR ngày; 47,5% phiên đóng cửa trong vùng giá trị 70% của phiên.