Điểm Hòa Vốn LONG Và SHORT VN30F1M Khác Nhau Vì Sao?

Điểm hòa vốn LONG và SHORT lệch nhau vì thuế TNCN lượt đóng tính trên giá thoát: LONG thoát ở giá cao hơn nên thuế đóng lớn hơn một chút, SHORT thoát ở giá thấp hơn nên nhỏ hơn. Mức chênh chỉ khoảng 0,0001 điểm và thường biến mất sau khi làm tròn bước giá 0,1.

Định nghĩa đầy đủ

Điểm hòa vốn theo chiều vị thế là mức giá mà tại đó lãi gộp của vị thế LONG (giá tăng) hoặc SHORT (giá giảm) vừa đủ bù toàn bộ phí và thuế của một vòng giao dịch. Vì thuế lượt đóng phụ thuộc giá thoát, hai chiều có công thức và kết quả không đối xứng hoàn toàn.

Lưu ý rủi ro: Nội dung mang tính giáo dục, không phải khuyến nghị đầu tư và không gợi ý nên chọn chiều LONG hay SHORT. Hợp đồng tương lai dùng đòn bẩy nên lãi và lỗ đều bị khuếch đại ở cả hai chiều; chi phí giao dịch phát sinh ở mọi lệnh, kể cả lệnh lỗ.

Khi nhập một giá vào lệnh, công cụ tính chi phí và điểm hòa vốn của Stockup luôn trả về hai con số riêng cho LONG và SHORT. Bài này giải thích vì sao chúng không trùng nhau, và mức chênh đó có ý nghĩa gì.

Những điều cần nhớ

• Phí môi giới, phí Sở và phí bù trừ giống hệt nhau cho LONG và SHORT
• Thuế lượt đóng tính trên giá thoát, nên phụ thuộc chiều vị thế
• Ví dụ minh họa ở giá 1.980,4: LONG cần 0,5182 điểm, SHORT cần 0,5181 điểm (chưa làm tròn)
• Sau làm tròn theo hướng bất lợi, cả hai cùng cần 0,6 điểm (LONG 1.981,0; SHORT 1.979,8)
• Phái sinh không có chi phí vay để bán khống như thị trường cơ sở

Hai công thức hòa vốn: LONG và SHORT

Gọi P là giá vào lệnh, F là tổng phí cố định cả vòng (đồng), q là số hợp đồng và k = thuế suất × tỷ lệ ký quỹ ban đầu ÷ 2 (với 0,1% và 17%, k = 0,000085). Giá hòa vốn là mức giá thoát sao cho lãi gộp bằng tổng phí cộng thuế hai lượt:

• LONG: giá hòa vốn = [P × (1 + k) + F ÷ (100.000 × q)] ÷ (1 − k)
• SHORT: giá hòa vốn = [P × (1 − k) − F ÷ (100.000 × q)] ÷ (1 + k)

Hai công thức giống nhau ở phần phí cố định nhưng khác dấu ở phần thuế. Công thức tổng quát và cách đi từ chi phí tới điểm hòa vốn có trong bài cách tính điểm hòa vốn giao dịch phái sinh; các bước cộng từng khoản phí có trong hướng dẫn tính chi phí một vòng VN30F1M từng bước.

Nguồn gốc chênh lệch: thuế lượt đóng theo giá thoát

Một vòng giao dịch gồm lượt mở và lượt đóng. Ở lượt mở, LONG và SHORT cùng khớp ở giá P nên thuế lượt mở bằng nhau. Khác biệt nằm ở lượt đóng:

• LONG chỉ hòa vốn khi giá tăng lên trên P, nên thuế lượt đóng tính trên một giá cao hơn P.
• SHORT chỉ hòa vốn khi giá giảm xuống dưới P, nên thuế lượt đóng tính trên một giá thấp hơn P.

Vì thuế TNCN phái sinh tỉ lệ với giá trị ký quỹ ban đầu của lượt khớp (xem thuế thu nhập cá nhân giao dịch phái sinh), giá đóng cao hơn kéo theo thuế cao hơn. Kết quả: tổng chi phí cả vòng của LONG nhỉnh hơn SHORT vài đồng, và LONG cần đi xa hơn một chút.

Về mặt đại số, số điểm LONG cần bằng (2kP + phí cố định quy ra điểm) ÷ (1 − k), còn SHORT là cùng tử số đó ÷ (1 + k). Tỷ lệ giữa hai con số xấp xỉ 1 + 2k = 1,00017 — tức chênh khoảng 0,017%.

Mức chênh thực tế lớn cỡ nào

Tính bằng hàm tính của công cụ Stockup, cấu hình phí 12/09/2026, chưa bật spread/slippage. Đây là ví dụ minh họa, giá 1.980,4 không phải giá thị trường.

Ví dụ minh họa: tổng chi phí LONG 51.821đ, SHORT 51.812đ — chênh 9đ trên mỗi hợp đồng, tương đương 0,0001 điểm. Với 10 hợp đồng, khoản chênh là khoảng 90đ; số điểm cần thì không đổi vì mọi khoản đều nhân theo số hợp đồng.

Sau khi làm tròn bước giá, hai chiều còn khác nhau không

VN30F1M chỉ khớp ở bội số của bước giá 0,1 điểm, nên giá hòa vốn chính xác phải quy về mức khớp được gần nhất theo hướng bất lợi: LONG làm tròn lên, SHORT làm tròn xuống. Ở ví dụ trên, 1.980,9182 lên 1.981,0 và 1.979,8819 xuống 1.979,8 — cả hai cùng cách giá vào 0,6 điểm.

Nói cách khác, khoảng chênh 0,0001 điểm nhỏ hơn rất nhiều so với một bước giá (0,1 điểm), nên trong gần như mọi trường hợp nó bị làm tròn "nuốt mất". Chỉ khi giá hòa vốn chính xác rơi sát ranh giới một bước giá, hai chiều mới có thể cho số điểm sau làm tròn khác nhau một bước.

Tự so sánh LONG và SHORT trên công cụ

Bạn có thể so sánh LONG và SHORT ngay trên công cụ: sau khi nhập giá vào lệnh và số hợp đồng, hai khối "Long cần tăng" và "Short cần giảm" hiển thị song song số điểm cần đạt đã làm tròn và giá hòa vốn tương ứng. Bảng chi tiết thuế và phí mặc định trình bày theo chiều LONG.

Để thấy khoảng chênh trước làm tròn, rê chuột lên dòng "hòa vốn tại…" trong mỗi khối: công cụ hiện giá hòa vốn chính xác tới 4 chữ số thập phân. Thử vài mức giá hoặc đổi phí môi giới trong khối "Nhập phí theo CTCK của bạn" để xem khi nào giá chính xác rơi sát ranh giới bước giá.

Hiểu lầm thường gặp về chi phí của vị thế SHORT

"SHORT tốn phí hơn vì là bán khống." Không đúng với hợp đồng tương lai. SHORT phái sinh là mở vị thế bán một hợp đồng, không phải vay tài sản để bán, nên không có phí vay hay lãi vay bán khống như trên thị trường cơ sở. Các khoản phí cố định giống hệt LONG.

"SHORT chịu thuế trên lãi khi giá giảm." Thuế TNCN phái sinh không tính trên lãi mà trên giá trị ký quỹ ban đầu của mỗi lượt khớp, áp dụng như nhau cho vị thế LONG và SHORT. Thuế lượt đóng của SHORT còn nhỏ hơn một chút vì giá đóng thấp hơn.

"Hai con số khác nhau là do công cụ tính sai." Đây là hệ quả đúng của thuế tính theo giá thoát cộng với làm tròn riêng cho từng chiều.

Câu hỏi thường gặp

SHORT có tốn phí hơn LONG không?

Không. Phí môi giới, phí Sở và phí bù trừ như nhau cho hai chiều. Thuế lượt đóng của SHORT còn nhỏ hơn LONG vài đồng vì SHORT thường đóng ở giá thấp hơn giá mở. Ở ví dụ minh họa giá 1.980,4, tổng chi phí một vòng của SHORT là 51.812đ, thấp hơn LONG 9đ mỗi hợp đồng.

Vì sao công cụ hiện hai con số khác nhau?

Công cụ giải hai phương trình hòa vốn riêng cho LONG và SHORT, vì thuế lượt đóng phụ thuộc giá thoát của từng chiều. Sau đó mỗi kết quả được làm tròn theo bước giá 0,1 điểm theo hướng bất lợi riêng: LONG làm tròn lên, SHORT làm tròn xuống. Hai bước này tạo ra hai con số không đối xứng tuyệt đối.

Có cần quan tâm mức chênh này khi giao dịch không?

Về độ lớn thì không đáng kể: khoảng 0,0001 điểm, thường biến mất sau làm tròn. Giá trị của việc hiểu cơ chế nằm ở chỗ khác — nó cho thấy thuế phụ thuộc giá, nên điểm hòa vốn không phải hằng số và sẽ dịch chuyển khi mức giá chỉ số hoặc tỷ lệ ký quỹ thay đổi.

Chênh lệch có lớn hơn khi giao dịch nhiều hợp đồng?

Tính theo điểm thì không, vì mọi khoản phí và thuế đều nhân theo số hợp đồng nên số điểm cần giữ nguyên. Tính theo tiền thì chênh lệch nhân lên đúng bằng số hợp đồng: khoảng 9đ mỗi hợp đồng ở ví dụ minh họa, tức vẫn rất nhỏ so với tổng chi phí.

Bán khống phái sinh có phải vay chứng khoán không?

Không. Mở vị thế SHORT hợp đồng tương lai là cam kết bán theo hợp đồng, được bảo đảm bằng ký quỹ, không vay tài sản cơ sở. Vì vậy không có phí vay hay lãi vay bán khống. Rủi ro của SHORT vẫn lớn như LONG: nếu giá tăng, khoản lỗ bị khuếch đại theo đòn bẩy.

Nguồn tham khảo

• Thông tư 25/2018/TT-BTC – thuvienphapluat.vn – theo cấu hình công cụ 12/09/2026

---

Lưu ý rủi ro: Nội dung trên đây là để tham khảo về cơ chế tính điểm hòa vốn, không phải khuyến nghị đầu tư. Vị thế SHORT cũng chịu rủi ro lỗ khuếch đại như LONG khi giá đi ngược hướng.

Xem thêm bài cách tính điểm hòa vốn giao dịch phái sinh và vị thế LONG/SHORT trong phái sinh. Những chi tiết "nhỏ mà đúng" như thế này là nội dung chính của bản tin Stockup — đăng ký để nhận bài phân tích chi phí tiếp theo.