Vì Sao 15 Phút Đầu Phiên VN30F1M Không Có Basis

VN30F1M mở cửa lúc 09:00 nhưng chỉ số VN30 chỉ có nến từ 09:15, khi cổ phiếu bắt đầu khớp lệnh liên tục. Basis cần hai mức giá ở cùng một phút, nên 15 nến 1 phút đầu phiên không có basis. Phiên 05/10/2026: 225 trên 240 nến có basis.

Định nghĩa đầy đủ

Khoảng trống basis đầu phiên là 15 phút từ 09:00 đến 09:14, khi hợp đồng tương lai chỉ số VN30 đã khớp lệnh liên tục nhưng chỉ số VN30 chưa có nến 1 phút để so sánh. Trong khoảng này basis không được tính, thay vì lấy tạm giá trị chỉ số của phiên trước hoặc giá trị ước đoán.

Lưu ý rủi ro: Nội dung mang tính giáo dục về dữ liệu, không phải tư vấn đầu tư và không gợi ý giao dịch dựa trên basis đầu phiên. Hợp đồng tương lai dùng đòn bẩy nên lãi và lỗ đều bị khuếch đại.

Những điều cần nhớ

• Basis của một nến lấy giá hợp đồng và chỉ số ở đúng cùng một phút
• 09:00–09:14: hợp đồng có 15 nến 1 phút, chỉ số chưa có nến nào
• Phiên 05/10/2026: 225 trên 240 nến 1 phút có basis; nến đầu tiên 09:15 là +4,92 điểm
• Khung 5 phút mất 3 nến đầu, khung 15 phút mất 1 nến đầu mỗi phiên
• Thiếu nến chỉ số thì ghi rõ lý do thiếu, không điền giá trị thay thế

Dữ liệu tính đến phiên 05/10/2026, phiên bản tính toán pos-v1, đã đối soát cuối ngày.

Hai chuỗi giá, hai giờ bắt đầu

Basis là hiệu của hai mức giá: giá VN30F1M trừ giá trị chỉ số VN30. Hai chuỗi này đến từ hai thị trường có lịch phiên khác nhau.

Giờ giao dịch có thể thay đổi theo quy định của Sở; xem bài giờ giao dịch phái sinh VN30F1M.

Từ 09:00 đến 09:15, hợp đồng tương lai đã khớp liên tục, giá đổi theo từng lệnh. Cùng lúc đó cổ phiếu trong rổ còn ở phiên định kỳ mở cửa: lệnh được gom lại và chỉ khớp một lần. Chỉ số tính từ giá khớp của 30 cổ phiếu, nên trước 09:15 dữ liệu chỉ số của Stockup chưa có nến 1 phút nào.

Dữ liệu thật: phiên 05/10/2026

Giá đóng nến 1 phút. Dòng 09:19 được thêm để theo dõi diễn biến sau nến đầu tiên.

Trong phiên này, 240 nến 1 phút của hợp đồng 41I1GA000 có 225 nến mang basis. 15 nến còn lại, từ 09:00 đến 09:14, mang lý do index_bar_missing — thiếu nến chỉ số ở đúng phút cần so. Kết quả giống hệt ở phiên 02/10/2026: 225 nến có basis, 15 nến thiếu. Khoảng trống này không dừng ở tầng basis: nó còn làm trống nhãn trạng thái ở những nến 20 bước sau đó — xem bài một nến chỉ số thiếu lan qua các tầng dữ liệu.

Một chi tiết đáng chú ý: basis đầu tiên của phiên (+4,92 lúc 09:15) giảm còn +1,80 ở phút kế tiếp và −0,05 ở phút 09:19. Trong bốn phút, basis đổi gần 5 điểm. Riêng từ 09:15 sang 09:16, hợp đồng giảm 1,2 điểm còn chỉ số tăng 1,92 điểm: phần lớn thay đổi đến từ phía chỉ số, vốn còn nhích dần ở những phút đầu của phiên liên tục khi các cổ phiếu trong rổ lần lượt có giá khớp mới.

Hệ quả theo từng khung thời gian

Quy tắc ghép của Stockup: với mỗi nến, lấy phút cuối cùng có giá hợp đồng trong nến, rồi tìm nến chỉ số ở đúng phút đó. Không có thì cả nến không có basis.

Dữ liệu 16 phiên từ 14/09 đến 05/10/2026 khớp đúng bảng này: mỗi phiên có 48 nến 5 phút, trong đó 3 nến đầu không có basis; mỗi phiên có 16 nến 15 phút, nến đầu không có basis. Nến ngày không bị ảnh hưởng, vì phút cuối của nó là phút khớp ATC và chỉ số có nến ở phút đó.

Ví dụ minh họa: một phép tính cần "basis trung bình của 6 nến 5 phút đầu phiên". Nếu không biết 3 nến đầu trống, kết quả thật ra là trung bình của 3 nến (09:15, 09:20, 09:25). Với số liệu ngày 05/10/2026, ba nến đó là −0,05; +1,49; +4,11, trung bình +1,85 điểm — đại diện cho 15 phút, không phải 30 phút.

Vì sao không điền giá trị thay thế

Có ba cách "lấp" khoảng trống, và cả ba đều tạo ra con số sai.

Dùng giá đóng cửa chỉ số của phiên trước. Khi đó basis đầu phiên thực chất là khoảng nhảy giá qua đêm của hợp đồng, không phải chênh lệch giữa hai thị trường ở cùng thời điểm.

Dùng giá trị chỉ số gần nhất trong tương lai (nến 09:15). Đây là nhìn trước: tại 09:05, giá trị chỉ số lúc 09:15 chưa tồn tại. Lỗi này thuộc nhóm sai lệch nhìn trước trong dữ liệu lịch sử.

Dùng giá dự khớp của phiên ATO cổ phiếu. Giá dự khớp thay đổi liên tục và không phải giá khớp; chỉ số tính từ nó không phải chỉ số chính thức.

Nguyên tắc chung về việc căn hai chuỗi theo cùng một trục thời gian được trình bày ở bài đồng bộ dữ liệu VN30F1M và VN30 để tính basis. Bài này là một trường hợp cụ thể của nguyên tắc đó: khi một chân chưa có dữ liệu, kết quả đúng là "không có giá trị, kèm lý do".

Những khoảng trống tương tự trong ngày

• Phút 11:30 và 14:30. Dữ liệu chỉ số có thể có nến phẳng ở hai phút này, nhưng chúng nằm ngoài lưới phiên của hợp đồng nên không bao giờ được dùng.
• Nến cuối ngày. Nến cuối của mỗi khung gộp cả lệnh khớp ATC và đóng lúc 14:46. Basis của nến này dùng giá ATC của hợp đồng và chỉ số ở phút 14:45; nó được đánh dấu là basis đóng cửa để phân biệt với basis trong lúc khớp liên tục.
• Ngày thiếu nến chỉ số. Trong 678 phiên từ 02/01/2024 đến 05/10/2026, có 3 phiên không có basis đóng cửa vì thiếu nến chỉ số: 25/12/2024, 23/01/2025 và 11/02/2025.

Basis đầu phiên là một trong các số đo của positioning; hiểu rõ nó trống ở đâu là điều kiện để đọc đúng các con số còn lại. Cách gộp nến theo phiên được giải thích ở bài gộp nến theo khung neo phiên.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao 09:00 VN30F1M đã giao dịch mà chưa có basis?

Vì basis cần cả giá hợp đồng lẫn giá trị chỉ số ở cùng một phút. Từ 09:00 đến 09:15, cổ phiếu trong rổ VN30 còn ở phiên khớp lệnh định kỳ mở cửa nên dữ liệu chỉ số chưa có nến 1 phút. Thiếu một trong hai chân thì phép trừ không thực hiện được, và basis được ghi là không có.

Basis đầu tiên của phiên xuất hiện lúc mấy giờ?

Ở nến 1 phút bắt đầu lúc 09:15, tức nến đầu tiên mà chỉ số VN30 có dữ liệu khớp lệnh liên tục. Phiên 05/10/2026, basis đầu tiên là +4,92 điểm; phiên 02/10/2026 là +5,68 điểm. Ở khung 5 phút và 15 phút, nến đầu tiên có basis cũng là nến bắt đầu lúc 09:15.

Basis vài phút đầu sau 09:15 có đáng tin không?

Nó là số đo đúng theo định nghĩa, nhưng dao động mạnh. Phiên 05/10/2026, basis đi từ +4,92 xuống −0,05 trong bốn phút, chủ yếu vì chỉ số còn đang cập nhật khi các cổ phiếu lần lượt có giá khớp mới. Vì thế nên đọc basis từ khung 5 phút trở lên hoặc dùng giá trị trung bình phiên.

Có nên dùng giá chỉ số hôm trước để tính basis lúc 09:00?

Không nên gọi con số đó là basis. Lấy giá hợp đồng lúc 09:00 trừ giá đóng cửa chỉ số hôm trước cho ra khoảng nhảy giá qua đêm của hợp đồng so với chỉ số, một đại lượng khác. Trộn hai đại lượng vào cùng một cột dữ liệu làm sai mọi thống kê tính trên cột đó.

Khoảng trống này ảnh hưởng thế nào tới backtest?

Một chiến lược dùng basis làm điều kiện không thể có điều kiện đó trước 09:15. Nếu bộ dữ liệu đã lấp khoảng trống bằng giá trị thay thế, backtest đang dùng thông tin không tồn tại ở thời điểm ra quyết định. Cần kiểm tra bộ dữ liệu có ghi rõ "không có giá trị" ở các nến này hay không.

Nến ngày có bị mất basis không?

Không. Nến ngày lấy phút cuối cùng có giá hợp đồng, tức phút khớp ATC, và chỉ số có nến ở phút đó. Trong 678 phiên từ đầu năm 2024, chỉ 3 phiên không có basis đóng cửa, đều do thiếu nến chỉ số ở phút cần so, không liên quan đến khoảng trống đầu phiên.

Nguồn tham khảo

• HNX – Hợp đồng tương lai chỉ số VN30: đặc tả hợp đồng và thời gian giao dịch – hnx.vn – truy cập 05/10/2026
• HOSE – Thời gian giao dịch và phương thức khớp lệnh cổ phiếu niêm yết – hsx.vn – truy cập 05/10/2026
• Dữ liệu thị trường: Stockup Positioning, phiên bản pos-v1, dữ liệu đã đối soát cuối ngày

Giờ phiên của hai thị trường và quy tắc ghép đúng phút là theo quy định hiện hành và phiên bản pos-v1, được rà soát định kỳ 6 tháng.

---

Lưu ý rủi ro: Bài viết mô tả cách một bộ dữ liệu được dựng, không gợi ý hành động giao dịch nào quanh giờ mở cửa. Chứng khoán phái sinh dùng đòn bẩy — lãi và lỗ đều được khuếch đại.

Dữ liệu trống đúng chỗ còn hơn đầy sai chỗ — đăng ký bản tin Stockup để nhận các bài mổ xẻ dữ liệu VN30F1M tiếp theo.