Không phải số liệu nào của một phiên cũng có ngay trong phiên. Basis và dòng lệnh có khi nến đóng; sổ lệnh, giá dự khớp, giá đóng cửa các kỳ hạn xa và giao dịch khối ngoại chỉ về sau 15:40. Mỗi giá trị vì thế cần mang theo thời điểm nó bắt đầu dùng được.
Định nghĩa đầy đủ
Dữ liệu trong phiên là giá trị tính được ngay khi một nến đóng. Dữ liệu sau phiên là giá trị mô tả các thời điểm trong phiên nhưng nguồn của nó chỉ về sau khi phiên kết thúc. Thời điểm sẵn có là mốc sớm nhất mà một hệ thống chạy thật có được giá trị đó.
Lưu ý rủi ro: Nội dung mang tính giáo dục về dữ liệu và kiểm định, không phải tư vấn đầu tư. Hợp đồng tương lai dùng đòn bẩy nên lãi và lỗ đều bị khuếch đại.
Những điều cần nhớ
- Hai nhịp: Ấm (có khi nến đóng) và Nguội (chỉ có sau phiên, dùng từ phiên kế tiếp)
- Mỗi dòng dữ liệu mang hai mốc: giờ đóng nến và giờ sẵn có
- Phiên 05/10/2026 khung 5 phút: 45 trên 48 nến có basis, mỗi giá trị sẵn có đúng lúc nến đóng
- Dữ liệu Nguội của ngày D mang giờ sẵn có 17:00 ngày D
- Backtest căn dữ liệu sau phiên theo giờ thị trường là backtest không chạy thật được
Dữ liệu tính đến phiên 05/10/2026, phiên bản tính toán pos-v1, đã đối soát cuối ngày.
Hai nhịp của dữ liệu
Một phiên giao dịch của VN30F1M sinh ra nhiều loại dữ liệu, và chúng không về cùng lúc. Tầng positioning của Stockup chia chúng thành hai nhịp.
| Nhịp Ấm | Nhịp Nguội | |
|---|---|---|
| Nguồn về lúc nào | Trong phiên, theo thời gian thực | Sau phiên, từ khoảng 15:40 |
| Tính lúc nào | Ngay khi một nến đóng | Sau khi mọi nguồn của ngày đã về đủ |
| Nhóm số liệu | Tồn kho ròng, lãi lỗ tồn kho, cỡ lệnh, basis | Sổ lệnh, hai phiên đấu giá, kỳ hạn xa, khối ngoại |
| Giờ sẵn có | Bằng giờ đóng nến | 17:00 cùng ngày |
| Dùng được cho | Chính phiên đó | Từ phiên kế tiếp |
Lý do có nhịp Nguội không nằm ở việc tính toán chậm. Nó nằm ở nguồn: lịch sử sổ lệnh, giá dự khớp của phiên định kỳ, giá đóng cửa của các kỳ hạn xa và giao dịch của khối ngoại trên rổ cổ phiếu được thu về một lần sau khi phiên kết thúc. Trong phiên, hệ thống chưa có những dữ liệu này để mà tính.
Hai mốc thời gian trên mỗi dòng dữ liệu
Mỗi dòng theo nến mang hai mốc:
- Giờ đóng nến: thời điểm thị trường mà nến mô tả kết thúc.
- Giờ sẵn có: thời điểm sớm nhất giá trị đó dùng được.
Với nhịp Ấm, hai mốc trùng nhau. Với nhịp Nguội, chúng cách nhau nhiều giờ. Một dòng sổ lệnh mô tả nến 10:00–10:05 có giờ đóng nến 10:05 nhưng giờ sẵn có là 17:00.
Quy tắc truy vấn mặc định: tại một thời điểm T, chỉ trả về những dòng có giờ sẵn có không muộn hơn T. Hỏi "lúc 10:30 hệ thống biết gì" sẽ không nhận được dòng sổ lệnh của nến 10:00, dù nến đó đã đóng — vì lúc 10:30 hệ thống chưa có nó. Dòng thời gian đầy đủ của một ngày, từ nến đầu phiên tới OI và các nhãn theo ngày, được vẽ trong bài mỗi con số của VN30F1M có lúc nào.
Giờ sẵn có của nhịp Nguội là một mốc danh nghĩa cố định (17:00), không phải giờ ghi thật. Nhờ vậy kết quả truy vấn không đổi theo việc hôm đó nguồn về sớm hay muộn vài phút.
Ví dụ nhịp Ấm với dữ liệu thật: basis phiên 05/10/2026
| Nến 5 phút | Giờ đóng nến = giờ sẵn có | Basis (điểm) | Basis trung bình từ đầu phiên |
|---|---|---|---|
| 09:10 | 09:15 | không có | không có |
| 09:15 | 09:20 | −0,05 | +1,62 |
| 10:00 | 10:05 | +1,38 | +1,62 |
| 11:25 | 11:30 | +6,33 | +2,47 |
| 13:00 | 13:05 | +6,82 | +2,59 |
| 14:00 | 14:05 | +4,31 | +3,35 |
| 14:25 (cuối ngày) | 14:46 | +5,64 | +3,39 |
Hợp đồng 41I1GA000 so với chỉ số VN30. Nến cuối ngày gộp cả lệnh khớp ATC nên đóng lúc 14:46.
Phiên có 48 nến 5 phút; 45 nến mang basis, 3 nến đầu không có vì chỉ số chưa có nến — xem bài vì sao 15 phút đầu phiên VN30F1M không có basis. Ở mỗi nến, cả basis lẫn basis trung bình từ đầu phiên chỉ dùng dữ liệu đến hết nến đó. Tại 11:30, hệ thống biết basis là +6,33 và trung bình từ đầu phiên là +2,47; nó chưa biết gì về buổi chiều.
Dữ liệu công khai của Stockup cộng thêm độ trễ 15 phút: một nến đóng lúc 11:30 được trả cho bài viết và công cụ từ 11:45.
Dữ liệu được đối soát: bản trong phiên và bản cuối ngày
Ngay cả nhịp Ấm cũng có hai bản. Giá trị ghi lúc nến đóng là bản trong phiên. Sau giờ đóng cửa, nguồn dữ liệu được đối soát lại — lệnh khớp lúc 15:25, nến và chỉ số lúc 15:30 — rồi mọi giá trị của ngày được tính lại. Nếu kết quả khác, một bản mới được ghi thêm; bản trong phiên không bị sửa.
Hệ quả cho người dùng:
- Số liệu trong bài viết dùng bản đã đối soát cuối ngày.
- Một hệ thống chạy thật chỉ thấy bản trong phiên. Backtest muốn trung thực phải dùng đúng bản mà hệ thống thấy được ở thời điểm đó.
Khác biệt giữa hai bản và cách chọn bản khi kiểm định được trình bày đầy đủ ở bài dữ liệu final và point-in-time.
Cái bẫy: căn dữ liệu sau phiên theo giờ thị trường
Dữ liệu sổ lệnh có dấu thời gian đến từng bản ghi. Sau phiên, rất dễ ghép nó với giá theo đúng giờ thị trường và nghiên cứu "khi sổ lệnh lệch về phía bán lúc 10:00 thì giá làm gì lúc 10:05". Phép ghép này hợp lệ cho nghiên cứu. Nó không hợp lệ cho mô phỏng một hệ thống chạy thật, nếu hệ thống đó không có sổ lệnh trong phiên.
Ví dụ minh họa: một chiến lược giả định dùng "độ lệch sổ lệnh của nến trước" làm điều kiện. Backtest căn theo giờ thị trường cho kết quả đẹp trên 20 phiên. Khi chạy thật, tại 10:05 hệ thống không có độ lệch sổ lệnh của nến 10:00; giá trị gần nhất nó có là của phiên hôm trước. Chiến lược được kiểm định và chiến lược chạy thật là hai chiến lược khác nhau.
Đây là một dạng sai lệch nhìn trước trong dữ liệu lịch sử, nhưng khó nhận ra hơn dạng thông thường: dữ liệu không đến từ tương lai của thị trường, nó đến từ tương lai của hệ thống thu dữ liệu.
Cách xử lý của Stockup: chế độ căn theo giờ thị trường chỉ dùng cho nghiên cứu nội bộ, và mọi kết quả ở chế độ đó được gắn nhãn riêng để không lẫn với kết quả tái lập được bằng hệ thống chạy thật.
Ba câu hỏi về thời gian cho mọi cột dữ liệu
- Giá trị này mô tả thời điểm nào? (giờ đóng nến)
- Hệ thống có nó từ lúc nào? (giờ sẵn có)
- Nó có bị tính lại sau đó không, và bản nào đang được dùng? (bản trong phiên hay bản cuối ngày)
Bảng dưới áp ba câu hỏi vào một số loại dữ liệu quen thuộc của VN30F1M.
| Dữ liệu | Mô tả | Sẵn có | Tính lại |
|---|---|---|---|
| Nến giá, khối lượng | Từng phút | Khi phút đóng | Có, sau đối soát cuối ngày |
| Basis | Từng nến | Khi nến đóng | Có, sau đối soát cuối ngày |
| Sổ lệnh | Từng nến | Sau phiên | Không |
| Giá đóng cửa các kỳ hạn xa | Cả ngày | Sau phiên | Không |
| Giao dịch khối ngoại trên rổ VN30 | Cả ngày | Sau phiên | Không |
| Open Interest | Cả ngày | Cuối ngày | Theo công bố của nguồn |
| Baseline của z-score | 20 phiên trước | Cuối phiên trước | Khi phiên cũ được tính lại |
Dòng cuối đáng chú ý: basis z-score dùng được trong phiên chính vì baseline của nó kết thúc ở phiên trước.
Việc phân biệt một giá trị là số đo hay ước lượng là một trục khác, độc lập với trục thời gian — xem bài số đo và ước lượng trong dữ liệu vị thế. Một giá trị có thể là số đo chính xác mà vẫn không dùng được trong phiên, như sổ lệnh; khái niệm dòng lệnh chủ động thì nằm ở bài bên chủ động và tồn kho ròng.
Câu hỏi thường gặp
Dữ liệu nào của VN30F1M có ngay trong phiên?
Những gì tính từ lệnh khớp, nến giá và chỉ số theo thời gian thực: giá, khối lượng, dòng lệnh chủ động và basis. Mỗi giá trị có ngay khi nến tương ứng đóng. Dữ liệu công khai của Stockup thêm độ trễ 15 phút. Sau giờ đóng cửa, các giá trị này được đối soát và có thể có bản tính lại.
Dữ liệu nào chỉ có sau phiên?
Trong hệ thống của Stockup: lịch sử sổ lệnh, giá dự khớp của hai phiên định kỳ, giá đóng cửa của các kỳ hạn xa và giao dịch khối ngoại trên rổ VN30. Các nguồn này được thu về sau khi phiên kết thúc, từ khoảng 15:40, nên giá trị tính từ chúng dùng được từ phiên giao dịch kế tiếp.
Giờ sẵn có khác giờ đóng nến thế nào?
Giờ đóng nến là thời điểm thị trường mà nến mô tả kết thúc. Giờ sẵn có là thời điểm sớm nhất hệ thống có giá trị đó. Với dữ liệu trong phiên hai mốc trùng nhau. Với dữ liệu sau phiên, một nến đóng lúc 10:05 có thể mang giờ sẵn có 17:00.
Vì sao không dùng dữ liệu sổ lệnh sau phiên để backtest?
Dùng được cho nghiên cứu, nhưng không mô phỏng được một hệ thống chạy thật không có sổ lệnh trong phiên. Backtest căn sổ lệnh theo giờ thị trường ngầm giả định hệ thống biết điều nó chưa biết. Kết quả không tái lập được khi triển khai, dù dữ liệu không hề đến từ tương lai của thị trường.
Số liệu trong phiên có bị sửa sau đó không?
Giá trị đã ghi không bị sửa. Sau khi nguồn dữ liệu được đối soát cuối ngày, mọi giá trị của ngày được tính lại; nếu khác thì một bản mới được ghi thêm bên cạnh bản trong phiên. Người dùng chọn bản nào tùy mục đích: mô tả thị trường dùng bản cuối ngày, mô phỏng hệ thống dùng bản trong phiên.
Vì sao giờ sẵn có của dữ liệu sau phiên là 17:00 cố định?
Để kết quả tất định. Nếu dùng giờ ghi thật, cùng một truy vấn có thể cho kết quả khác nhau tùy hôm đó nguồn về lúc 16:05 hay 16:20. Một mốc danh nghĩa cố định, đặt sau thời điểm muộn nhất nguồn thường về, bảo đảm mọi lần tính lại đều ra cùng kết quả.
Nguồn tham khảo
- HNX – Hợp đồng tương lai chỉ số VN30: thời gian giao dịch và công bố thông tin – hnx.vn – truy cập 05/10/2026
- HOSE – Thời gian giao dịch và công bố thông tin giao dịch – hsx.vn – truy cập 05/10/2026
- Dữ liệu thị trường: Stockup Positioning, phiên bản
pos-v1, dữ liệu đã đối soát cuối ngày
Các mốc giờ thu dữ liệu, giờ sẵn có 17:00 và độ trễ 15 phút là theo phiên bản pos-v1, được rà soát định kỳ 6 tháng.
Lưu ý rủi ro: Bài viết bàn về thời điểm sẵn có của dữ liệu, không gợi ý hành động giao dịch nào. Chứng khoán phái sinh dùng đòn bẩy — lãi và lỗ đều được khuếch đại.
Một backtest chỉ đáng tin khi nó biết đúng những gì hệ thống thật biết — đăng ký bản tin Stockup để nhận các bài về dữ liệu đúng thời điểm.
Tuan Nguyen
Founder
18+ năm xây dựng sản phẩm Web, SaaS, FinTech và Blockchain, hơn 120 dự án thực tế; kết hợp kinh nghiệm đầu tư chứng khoán với phát triển hệ thống phân tích.
