Giá thanh toán cuối cùng & Giá thanh toán hằng ngày

Giá thanh toán hằng ngày là mức giá HNX xác định cuối mỗi phiên để tính lãi/lỗ tạm thời hằng ngày. Giá thanh toán cuối cùng chỉ xuất hiện một lần vào ngày đáo hạn, dùng để tất toán toàn bộ vị thế còn mở của hợp đồng đó.

Định nghĩa đầy đủ

Giá thanh toán hằng ngày (daily settlement price) là mức giá HNX xác định cuối mỗi phiên giao dịch, làm cơ sở tính lãi/lỗ tạm thời (mark-to-market) cho vị thế đang mở. Giá thanh toán cuối cùng (final settlement price) chỉ được xác định một lần vào ngày đáo hạn, dựa trên bình quân chỉ số VN30 trong khoảng thời gian cuối phiên, dùng để tất toán dứt điểm toàn bộ vị thế.

Giá thanh toán hằng ngày là gì và dùng để làm gì

Giá thanh toán hằng ngày được xác định cuối mỗi phiên, dùng làm căn cứ tính lãi/lỗ tạm thời cộng/trừ vào tài khoản ký quỹ mỗi ngày. Giá này không dùng để đóng vị thế thực tế — nhà đầu tư đóng vị thế theo giá khớp lệnh khi đặt lệnh đối ứng, không phải giá thanh toán hằng ngày.

Giá thanh toán cuối cùng là gì và dùng để làm gì

Giá thanh toán cuối cùng chỉ xác định một lần duy nhất vào ngày đáo hạn hợp đồng. Toàn bộ vị thế còn mở vào ngày đáo hạn được tất toán bắt buộc theo mức giá này, chấm dứt hoàn toàn nghĩa vụ của hợp đồng đó.

Cách tính giá thanh toán cuối cùng hiện hành

Giá thanh toán cuối cùng được tính theo phương pháp bình quân chỉ số VN30 trong một khoảng thời gian cuối phiên giao dịch ngày đáo hạn, có loại trừ một số giá trị bất thường cao/thấp nhất nhằm hạn chế rủi ro thao túng giá trong những phút cuối. Công thức và khoảng thời gian áp dụng cụ thể do HNX quy định và có thể điều chỉnh theo thời gian, nên cần đối chiếu quy chế mới nhất trước khi áp dụng vào tính toán thực tế.

Điểm khác biệt cốt lõi giữa hai loại giá thanh toán

Giá thanh toán hằng ngày ảnh hưởng trực tiếp đến tài khoản ký quỹ mỗi ngày qua cơ chế mark-to-market; giá thanh toán cuối cùng chỉ ảnh hưởng một lần khi tất toán vị thế vào ngày đáo hạn. Basis giữa giá hợp đồng tương lai và chỉ số cơ sở cũng hội tụ về 0 chính tại thời điểm giá thanh toán cuối cùng được xác định.

Vì sao cách tính giá thanh toán cuối cùng từng thay đổi

Việc điều chỉnh công thức tính giá thanh toán cuối cùng thường nhằm hạn chế rủi ro thao túng giá trong những phút cuối phiên đáo hạn, giúp giá thanh toán phản ánh sát hơn cung cầu thực tế của chỉ số cơ sở thay vì phụ thuộc vào một mức giá đơn lẻ dễ bị can thiệp.

Ví dụ minh họa so sánh hai loại giá thanh toán

Ví dụ minh họa: trong 3 phiên liên tiếp trước đáo hạn, giá thanh toán hằng ngày lần lượt là 1.248 → 1.251 → 1.253 điểm, dùng để cộng/trừ lãi lỗ mỗi ngày. Đến đúng ngày đáo hạn, giá thanh toán cuối cùng được xác định là 1.254 điểm (số minh họa) — mức giá duy nhất dùng để tất toán toàn bộ vị thế còn lại.

Phiên	Loại giá	Giá trị
T-3	Giá thanh toán hằng ngày	1.248 điểm
T-2	Giá thanh toán hằng ngày	1.251 điểm
T-1	Giá thanh toán hằng ngày	1.253 điểm
Đáo hạn	Giá thanh toán cuối cùng	1.254 điểm (minh họa)

Số liệu minh họa, dùng lại đúng ví dụ nêu trên — không phải số liệu thị trường thực tế.

Hai loại giá thanh toán dễ hiểu sai ở đâu

• Nhầm giá thanh toán hằng ngày là giá có thể dùng để đóng vị thế — giá này chỉ dùng để tính lãi/lỗ tạm thời; đóng vị thế thực tế theo giá khớp lệnh.
• Nghĩ giá thanh toán cuối cùng được xác định tại một thời điểm duy nhất trong ngày — thực chất đây là mức bình quân tính trong một khoảng thời gian cuối phiên đáo hạn, không phải một mức giá tức thời.
• Cho rằng hai loại giá này luôn giống nhau — chúng phục vụ hai mục đích khác nhau (tính lãi/lỗ tạm thời hằng ngày và tất toán dứt điểm khi đáo hạn) nên thường không trùng nhau.

Câu hỏi thường gặp về giá thanh toán trong phái sinh

Giá thanh toán hằng ngày có được dùng để đóng vị thế không?

Không trực tiếp; giá thanh toán hằng ngày chỉ dùng để tính lãi/lỗ tạm thời (mark-to-market) mỗi phiên. Nhà đầu tư đóng vị thế thực tế theo giá khớp lệnh khi đặt lệnh đối ứng, không phải giá thanh toán hằng ngày.

Giá thanh toán cuối cùng được xác định trong bao lâu?

Theo cơ chế hiện hành, giá thanh toán cuối cùng được tính dựa trên bình quân chỉ số trong một khoảng thời gian cuối phiên giao dịch ngày đáo hạn, sau khi loại trừ một số giá trị bất thường cao/thấp nhất; nhà đầu tư nên xác nhận công thức chi tiết theo quy chế HNX mới nhất.

Vì sao HNX từng thay đổi cách tính giá thanh toán cuối cùng?

Việc điều chỉnh công thức thường nhằm hạn chế rủi ro thao túng giá trong những phút cuối phiên đáo hạn, giúp giá thanh toán phản ánh sát hơn cung cầu thực tế của chỉ số cơ sở.

Nếu không có giao dịch vào phút cuối phiên đáo hạn thì giá thanh toán cuối cùng tính sao?

Đây là tình huống đặc thù thuộc thẩm quyền xử lý của HNX theo quy chế giao dịch hiện hành; nhà đầu tư nên tham khảo quy chế công bố chính thức thay vì suy đoán.

Giá thanh toán hằng ngày có công bố công khai không?

Có, HNX công bố giá thanh toán hằng ngày cho từng mã hợp đồng ngay sau khi kết thúc phiên giao dịch, thường hiển thị trên bảng giá phái sinh của các công ty chứng khoán.

Hai loại giá thanh toán này có ảnh hưởng đến ký quỹ không?

Giá thanh toán hằng ngày ảnh hưởng trực tiếp đến tài khoản ký quỹ mỗi ngày qua cơ chế mark-to-market; giá thanh toán cuối cùng chỉ ảnh hưởng một lần khi tất toán vị thế vào ngày đáo hạn.

Nguồn tham khảo

• ThuVienPhapLuat – Quy định về giá thanh toán cuối ngày và giá thanh toán cuối cùng của hợp đồng tương lai – thuvienphapluat.vn – truy cập 26/08/2026
• HNX – Sản phẩm giao dịch chứng khoán phái sinh – hnx.vn – truy cập 26/08/2026

Công thức và năm áp dụng chính xác của giá thanh toán cuối cùng cần đối chiếu với quy chế hiện hành của HNX.

---

Lưu ý rủi ro: Nội dung trên đây trình bày thuần cơ chế, không dự đoán giá thanh toán cụ thể trong tương lai.

Xem thêm bài VN30F1M là gì và Thanh toán lãi lỗ hằng ngày. Đăng ký bản tin StockUp để cập nhật khi HNX điều chỉnh cách tính giá thanh toán hợp đồng tương lai VN30.